TRƯỜNG CA TRẦM TÍCH (1 - 4)

HOÀNG TRẦN CƯƠNG
TRẦM TÍCH
Trường ca
NHÀ XUẤT BẢN HỘI NHÀ VĂN

 

Tựa

 

Hiếm có một tập sách nào mà sức sống của nó lại bền lâu như trường ca Trầm tích của nhà thơ Hoàng Trần Cương.

Ra mắt từ năm 1989 ba chương của Trầm tích cùng chùm thơ ngắn đã thuyết phục được cả những độc giả lẫn các nhà thơ khó tính nhất đoạt ngay vòng nguyệt quế văn chương: giải nhất cuộc thi thơ của Tuần báo Văn nghệ - Hội nhà văn Việt Nam (1989 - 1990). Từ đó cho đến năm 2002 trường ca này liên tục được trao thêm nhiều giải nữa trong đó đáng kể là giải thưởng văn học của Hội nhà văn Việt Nam năm 2000.

Nhưng giải thưởng vẫn không phải là điều quan trọng nhất. Liên tục suốt hơn 10 năm Trầm tích đã được dư luận quan tâm và đánh giá cao. Những bài viết về tập trường ca nói riêng và tác giả Hoàng Trần Cương nói chung in trên các báo tạp chí Trung ương và địa phương nối nhau không dứt. Tính cho đến thời điểm này đã có hơn 50 bài viết của các tác giả là nhà thơ nhà văn nhà phê bình nhà nghiên cứu...viết về Trầm tích.

Phải có một giá trị như thế nào một sức sống sức hút như thế nào tác phẩm mới được chú ý đến như vậy. Chúng tôi đã tập hợp chọn lọc các bàI viết về Trầm tích và nguyên vẹn cả trường ca bổ sung những chương mới cùng những bàI thơ lẻ tiêu biểu theo đề nghị của tác giả trân trọng giới thiệu đến bạn đọc.

Hy vọng đây sẽ là một lời tri ân xứng đáng của nhà thơ Hoàng Trần Cương trước dư luận và những đánh giá nồng nhiệt dành cho anh. Và hơn thế nữa là một trong những ấn phẩm của văn chương Việt Nam đáng để bạn đọc gần xa chia sẻ và đọc lại.

 

Nhà xuất bản Hội Nhà Văn

 

1. Nguồn cội

 

 

Mẹ tôi đẻ rơi tôi bên cối giã gạo

Tôi lấm láp đáp mình vào đất

Gió Lào mặc cho tôi chiếc áo màu nâu

Cha đi vắng

Những người đàn ông miền Trung thường đi vắng

Vài năm tạt qua nhà một lần

Để lại đứa con

Để lại mùi rạ thơm trên mái nhà vừa dọi

Để lại những nỗi buồn không biết nói

Rồi biệt tăm

 

Hàng xóm nhặt tôi vào đặt lên chiếc chõng tre

Chiếc chõng tre đen bóng mồ hôi vẫn nép ở đầu hồi

Bà nội thường đem ra ngồi trông cháu

Buổi mẹ còn lóp ngóp ngoài sông

Đêm đêm

Dưới gốc nhãn già nua theo lời bà kể

Bông lúa hiện ra

Ngày xưa lúa tự bò về nhà

Hạt to như bắp chuối

Khi chưa bị người ta xua đuổi

Nắng vàng mơ từ mờ sớm đến chiều hôm

 

Câu ví dặm gầy nhom thì thào như người mới ốm

Từ trong cái đãy nâu sồng thắt ngang sau lưng bà tối tối lại bò ra

Lẫn vào bóng trăng

Nhấp nhỏm đứng sau nhà

Để suốt đêm tôi mơ màng thức ngủ

Mắt tròn đen

Lăn khắp vòm trời

Bà già thế

Sao tiếng cười vẫn trong như lọc

Xoà vào tuổi thơ tôi

Những quả táo còn ương

Lăn lóc tận đáy vườn

Người lớn đi qua thường không thấy được

 

Núi sông cài răng lược

Ngược xuôi trải thành đất nước

Đất nước

Tượng hình xương cá

Đêm úp

Ngày đơm

Nhảy vật lên bờ

Thân gầy đét

Cong mình chống nắng

Lưng rộp phồng

Thâm cả trời đông

Ròng rã tháng năm

Nhọc nhằn vây bủa

Cái chảo rang của đất đựng trời

Đông chưa tàn

Hạ đã rạn ban mai

Choãi mình trước biển

Chắt màu xanh

Dâng tặng mùa màng

Thăm thẳm tháng năm

Ẩn vào trầm tích

Ẩn vào mai sau

Ẩn vào những đêm dài ngày ngắn

Những bản làng bạc nắng phai sương

 

Ôi! Quê hương

Cái đòn gánh trĩu hai đầu đất nước

Gió bão thù chi với mảnh đất này

Nối đuôi nhau xếp hàng ngang đen sì ngoài biển

Mưa giờ ngọ chưa qua gió giờ mùi đã đến

Cay đắng lắng vào trái ớt lúc còn xanh

Đất vắt kiệt mình nước mọng múi chanh

Ngẩng mặt đụng trời xanh nhức mắt

Dằng dặc dải làng quê thưa thắt

Những vạt lúa đỏ đuôi luội mình  đổ rạp

Chỏng chơ nồi cơm ngày đói khát

Tảng cháy cạy đi rồi

Còn hằn vết móng tay

Cày lên

Sưng cả đáy nồi

 

 

 

2. Đất mật

 

 

Tháng mười trời chóng tối

Bờ ao tím rần túm lá lộc mưng

Lá lộc mưng trảy non chát ngòm cổ họng

Tôi bứt về nhà giúp mẹ thay cơm

Giúp đêm bớt dài

Giúp mai chậm đến

Giúp các em tôi khuây nỗi khát thèm

Giúp cành lộc mưng kịp lên da non

Và giúp tôi dụm dành niềm hy vọng

 

Chiều chiều mẹ ra sông mót cá

Tôi tha thẩn khắp vườn bòn mấy quả mận xanh

Thủ thỉ với con diều tre trận mưa đá đêm qua làm sã cánh

Thủ thỉ với bóng cò trong ca dao mới dạt vào tránh bão

Thủ thỉ với chiếc sào phơi bện rễ cây rừng

Thủ thỉ với cây mít còm nhựa ứa rưng rưng

Đâu biết có bà vẫn lần theo canh chừng gai góc

Lụi hụi dáng lưng còng lóng ngóng vịn cơn mưa

 

Tuổi ngoài tám mươi bà ngồi bện dây thừng

Bện cả màn sương vào mái tóc

Cái khăn nâu bà vấn trên đầu

Quấn chặt những đêm dài không ngủ

Chỉ còn câu hát ru

Tối tối mượt mà bay vào giấc mơ của cháu

Những lời ru nồng đượm sắc màu

Mùa thu ngấn xanh

Mùa đông phả ấm

Những lời ru ngọt như đường ngậm

Lọc từ năm tháng cay chua

Biết lấy chi cho lũ cháu nô đùa

Bà xâu mấy đồng xu rỉ xanh rỉ vàng chuột tha vào trong ngạch

Quàng lên buồng chuối sau nhà

Quàng lên buổi chiều buồn thời gian không đấu giá

Hy vọng nhoà vào chùm sao tua rua

 

Hy vọng đổi mùa

Cuối vườn tiếng lá chuối khô xô nhau như xáo ốc

Hoa bèo khô rốc còn sởn da gà run cả bờ ao

Tuổi thơ tôi đi qua

Trong nắng mưa lấn bấn

Trong bóng bà đã lấm bóng hoàng hôn

Những khi bà ốm

Giàn trầu không đầu hồi bỗng dưng trụi lá

Mùi hương bay váng vất cả chiều

Gió mang lá trầu vàng đặt vào manh chiếu

Ngoài sân

Một mình cây cau dầm trong sương muối

Âm thầm cúi đầu

Giấu bóng vào hiên

Đợi chừng nửa đêm khi bà tỉnh giấc

Mây buông mảnh trăng liềm

Ánh trăng nâng bóng cau non đặt mớm vào mép võng

Bỏm bẻm miếng trầu

Rón rén thức mùi hương

 

Trầm tích của mạch nguồn luồng lạch

Bây giờ phẳng lặng đất nâu

 

 

3. Cật tre

 

 

Sợ con nít lằn lưng trên cái chõng đan bằng tre cật

Không biết ai đã luồn vào dưới lưng tôi một tấm mo nang

Cái mo cau mẹ lượm được ở cuối vườn từ năm ngoái

Đem vào giấu trong buồng và lấy đá dằn lên

Tôi mát lạnh trong hơi của đá

Nhắm mắt ngủ ngon lành

 

Bữa tôi chào đời trời rạch chớp xanh

Nước sông Lam đã trèo vào cổng

Treo vội con lên chạn

Mẹ xắn quần đi giằng lại cái sanh đồng sứt quai

Theo nước lũ nhoai ra ngoài ngõ

Rồi một tay chắn gió

Mẹ ngồi nhen lửa dưới mưa

Nuôi tôi giữa nước và trời

Nồi khoai xéo

Bát ngô dăm

Độn ánh trăng vàng

Lăn mình trên cát

Lăn mình qua những tháng ngày giáp hạt

Đến bến bờ mộng tưởng xa xăm

 

Nơi nguyện ước tổ tiên hiện về trên mỗi trang gia phả

Nơi những vật thiêng vùi mình trong đất đá

Nơi những câu ca không nhám bụi ngày

Giọt nước nào cũng háo hức biển khơi

Giọt nước nào cũng lao xao tiếng vọng

Tôi lớn lên giữa ngày trong tháng đục

Cùng dòng sông mắc nợ phù sa

 

Cùng dòng sông báo động mùa đại hạn

Trong chùm rễ tre nhấc bổng ruột gan mình

Chùm rễ tre thình lình bật gốc

Lá trút vàng hang hốc bậc thang

 

Ba tuổi đầu tôi cởi trần trùng trục

Vác gươm cọng chuối múa khắp làng

Tôi nhảy nhót

Người va vào vại nhút

Vại nhút va vào gốc cau và vỡ tan tành

Vỡ tan tành

Thức ăn cất trữ của cả nhà trong mùa lụt

Mẹ không mắng

Mà khom lưng nhặt nhạnh

Những mảnh sành kết muối trắng tinh

Vại nhút vỡ mất rồi

Biết lấy gì đắp lên  bát cơm gạo lứt

Mẹ chan tiếng cười chạy vòng quanh mâm

Nhìn những mảnh sành vương vãi khắp sân

Tôi chợt hiểu

Vì sao tóc bà rồi tóc mẹ

Cứ trắng như phía trong của lớp mảnh sành nằm đáy vại

Khi tan cả hình hài

Ta mới kịp nhận ra...




4. Thóc giống

 

 

Sinh con

Mẹ là hạt thóc đã mọc mạ rồi

Vẫn sưởi ấm mùa đông bằng khoảng trống của hai vỏ trấu

Cái nón mê mẹ đội nửa đời người

Khi chóp thủng lại trùm lên vại nhút

 

Những vòm trời xa hút

Trở về dưới nón mê

Trở về vẹn nguyên chùm hồi ức mướt xanh thời thơ bé

Tiếng võng bờ tre

Tiếng nghé cạy ràn

Tiếng học bài nóng ran xóm nhỏ

Tiếng gọi đò méo cả bến sông

Động trắng đáy vó bè những mảnh trăng bơi lẻ

Quẫy lên trên bàn tay gầy của mẹ

Nhúm cá tươi bắt nắng cuối ngày

Rặng núi Cuồi đêm đêm hậc lửa

Khói trắng lẩn vào đâu

Trăng đầu tháng đỏ ngầu

Như cái bã trầu ai nhè ngang đỉnh núi

 

Những ngày đông gió chạy lui cui

Nắng rúc xù mái rạ

Sông Lam héo theo lá

Âm thầm nương bóng mẹ vào đêm

Nước mưa vẫn vơi đầy trong bể cạn

Mưa rào sao bong bóng không tan

Đâu rồi hòn đá nhám

Mẹ vẫn chà chân sau buổi làm đồng

Dấu đi nỗi nhọc nhằn chai sạn

Dấu đi năm tháng

Dấu đi đôi gót trần nứt nẻ toé máu tươi

Những trầm tích nguyên hình đá hộc

Có chìm vào lãng quên

Có rơi vào hang hốc

Có đội đất mà lên

 

Mẹ ơi

Như thuyền nhớ bến

Con nhớ về những đận truân chiên

Đất bỏng gió Lào

Trời tròng đại hạn

Bảnh mắt nắng rộm màu cá rán

Nghe mo nang lốp bốp nổ khắp làng

Mẹ lật đật trèo lên đò ngang

Quảy theo con vào chợ

Gò lưng giữ cho cân đòn gánh

Chỉ sợ con lật người là đổ mất ngày mai

Con nhấp nhổm ngoi đầu qua gánh thúng

Bứt đọt cỏ non nghiến ngấu màu trời

Trên vai mẹ

Co chân bay khỏi đất

Mùi cỏ còn đắng nghét đến hôm nay

Mùi cỏ dẫn con vào năm tháng thơm lành

Mùi cỏ mặn và khắn như lông bò tẩm nắng

Mùi cỏ khét dây trói tay cha

Buổi xóm làng mình lâm nạn

 

Cái dây trói xoắn bằng rơm rạ

Sau cơn giông mẹ kéo về nhà

Mẹ nhóm mãi lửa không vào bếp

Khói đục trào sặc sụa

ám vàng trang vở tuổi thơ

Mẹ ơi

Tận bây giờ con vẫn còn hoảng hốt

Cái buổi chiều những tưởng cha đi

Bỗng dưng trời đất thâm sì

Lốc rừng dựng đứng

Giông bão ùa về lừng lững

Mây đặc trời

Tối bưng

Gió chém

Mưa đâm

Sợi dây trói nới thầm

Từ tay cha rụng xuống

Mẹ bảo: May mà trời có mắt

Cha không nói gì

Người lẳng lặng cầm sào đi xốc lại cây rơm

 

Khoai sắn thay cơm

Những đêm trời lạnh

Mẹ lúi húi xâu đèn hạt bưởi

Thổi nùi rơm phù phù cho lửa rạng lên

Soi mặt chữ để con ngồi học

Rồi vác vồ đợi trăng lên ra đập đất ngoài đồng

Sương lạnh xuống bạc sờn vai áo

Những đầu hôm

Khi con còn mơ màng trong giấc chiêm bao

Mẹ hãm nhỏ đĩa đèn dầu lạc

Tẩm lớp nghệ vàng lên mẹt cá ươn

Sớm mai kéo sụp nón

Sấp mặt ngồi cuối chợ

Nhặt về những đồng xu bạc phếch đất bùn

 

Xin mẹ đừng trách con

Thằng con trai ngỗ nghịch

Cứ hong hóng chờ trăng lên là vọt ra đường

 

Kéo lũ trẻ cả làng vào trò trận  giả

Xô bạn ngã vêu đầu

Về nhà âm thầm khóc

Ngồi trong lớp dỏng tai chờ tiếng trống báo giờ tan học

Đôi dép quàng ngang lưng

Chân tứa máu đá dăm đỏ lựng

Nhào xuống Ba- ra kịp lúc cá quây đàn

Mong bắt được vài con cá chầy

Để buổi chợ sớm mai mẹ không ngồi đỏ mắt

Để bữa cơm chiều hôm không vàng khè màu ngô dặt

Với đĩa rau lang cao như tầng núi xám

Che mặt các em con phía bên kia mâm

Nước mắt mẹ rơi thầm

Những giọt nước mắt mẹ cố che để con không nhìn thấy

Đã rơi vào trầm tích một miền quê

Đã hoá thành vệt lân linh ngoài bể

Đi về cùng gió mưa

Đi về cùng ánh lửa

Chớp sáng chân trời.

garneusr

скачать fifa 15 на андроид бесплатно

Меня тоже волнует этот вопрос. Подскажите, где я могу об этом прочитать? --- Поздравляю, какой отличный ответ. fifa 15 скачать ключ, скачать fifa 15 через торрент на pc и fifa 15 cracked by glowstorm скачать fifa 15 xbox 360 freeboot

LQHanh

Hello

Hay tuyệt anh Cương à!
Em H đồng hương Đặng Sơn đây! Hôm qua mới uống bia với anh và anh Tạo ở Cầu Vượt Ngã tư Vọng đó anh!