TRƯỜNG CA TRẦM TÍCH (5 -7)

5. Những viên đá lẻ

 
Những năm tháng đã mịt mờ xa ngái

Chạnh nhớ về là người phát cơn ho

Ngày di dân gió tràn vào xóm nhỏ

Thôn dưới làng trên nhà cửa tuột trần

Xua nhau lên núi

Bỏ lại sau lưng vườn cây lưu niên

Cánh đồng lúa đang thì con gái

Mẹ lận vào lưng không phải mấy con cua mà đùm hạt giống

Những gói lạc gói vừng bọc lá chuối khô

Bỏ lại sau lưng mồ mả cha ông

Và ngôi trường có cây đa nghìn tuổi

Cái chum đựng lạc giống

Cái lưỡi cày chìa vôi gãy mũi

Con dao  rựa trơ cùn cán cháy đen thui

 

 

Bỏ lại

Cái kiềng sắt thọt chân đổ nghiêng nền bếp

Bỏ lại cây chanh hoa chụm trắng hình mâm xôi nếp

Bỏ lại sau lưng

Những kỷ niệm đã thành làng

Mẹ dẫn bầy con đi

ánh mắt phẳng lì màu đất nện

 

Sông Lam đã lùi xa tiếng sóng mơ hồ vọng đến

Mỗi năm đôi lần về viếng mộ tổ tiên

Đốt nén hương thơm khấn cầu làng cũ

Những chiều quê ráng nhuộm màu nước lũ

Mưa xói trắng đỉnh đầu

Nước chảy đứt đuôi rắn

Tấm liếp cửa kết bằng cọng chuối khô con rút dần mồi lửa

Gió thốc vào dáng mẹ bạt theo mưa

 

Treo lưng đồi một tổ chim chìa vôi

Túp nhà mẹ vừa dựng tạm

Mẹ hay ngồi phía đầu hồi nơi tấm tranh đã mủn

 

Nơi ấy trời thủng lam nham nắng chiều vàng ối

Ngón tay gầy lẫn với que đan

Cái sàng phải thưa

Cho con còn biết đường lọc sạn

Cái rá phải dày

Để giữ lại dù chỉ vài mụn cám

Mẹ vén vun cưng nựng nụ cười

Trên gương mặt thời gian còn rác rưởi

Củ khoai ri gầy như  sợi lạt

Mẹ tha về nhà

Chùm rễ trắng mọc vào đêm

Cái rễ khoai lang thành khúc ruột mềm

Chưa hề đứt

Nên bầy con không ngửa tay ăn mày ngoài chợ

 

Nắng ho gà nên chiều tà đến tội

Gió quên lượm giọt mồ hôi để da tóc mẹ mồi

Nhà xóm núi đêm đêm giật mình đất lở

Mẹ lặng lẽ xách đèn sang nhà hàng xóm

Ngọn đèn hạt đỗ

Như mầm xanh vừa trổ

Phép màu gì giông gió phải kiêng khem

Nhà mới dựng lên

Quánh đặc bát chè xanh

Chòm xóm gọi nhau

Thơm lừng nước chát

Đọi cà pháo chất cao có ngọn

Rồi khoai lang ngọt bùi

Đêm quê kiểng lành hiền

Chuyện trò như ngô nổ

Những khát vọng niêm phong vào trầm tích

Cất giữ sơ sài trong bóng trăng non

 

Cả đời mẹ như toàn nuôi con mọn

Tiếng ve rẽ cơn mưa đưa nắng vào hè

Trên nương lúa vừa đỏ dé

Mẹ rẽ đá tìm từng hỏm đất

Hạt gieo vào hy vọng vàng hoe

Thời gian xúm đặc luỹ tre

Mía trổ cờ trắng bãi

Hoa tím bạt ngàn nhung nhúc vòi đỉa đói

Hút mật vàng

Rút ruột đất đai

Mẹ thảng thốt gom từng hom mía

Giấu vào tro bếp tiếng ong bay

 

Trời nơi này

Răm rắp một màu xanh

Im lặng nắng

Và im lặng gió

Nỗi âu lo mọc nhanh như cỏ

Mưa nắng ngặt nghèo

Sông suối vẫn trong veo

Sông suối vạch lối riêng tụ mình qua đám cháy

Ngậm đắng nuốt cay

Không vay mượn tiếng cười

Mẹ dặn con những giọng cười đi mượn

Sớm muộn gì cũng phải trả người ta

Muối đã mặn đừng pha thêm nước mắt

Mồ hôi sẽ lọc mình tinh khiết

Và nụ cười trở lại sáng bờ môi

 

Mẹ giấu vào trong mỗi giọt mồ hôi

Những mạch nguồn chìm nổi

Buổi sớm dong trâu đi làm

Tối đến ra vườn thăm chuối

Mẹ chóng già vì con trẻ ngại trồng na

Đói khát chen nhau gầy rạc lời ru

Nuốt lống ngày vui có giấc mơ năm ngoái

Mẹ là mặt trời sớm mai vẫn mọc

Từ trong bếp nhà mình rồi mới rạng khắp sân

Mẹ là trầm tích của những gian truân

Đưa con đến bến bờ huyền thoại

Bến bờ của những đứa con trai

Không chệch hướng giữa muôn trùng cửa  ải

Dẫu mưa quây khú cả nắng vàng

Bến bờ của những thân con gái

Biết dựng lâu đài trên mảnh đất hoang

Mẹ là trầm tích của làng quê hoa trái

Cất giữ mọi giấc mơ rồi có mặt trên đời

Mẹ là trầm tích của bạt ngàn thương mến

Xanh mát màu trời đượm ấm hương quê

Đưa ngọn gió trở về xóm nhỏ

Đưa cơn mưa xuống mạch giếng làng

Đưa mây trắng về trời khêu lại nắng

Đưa nỗi buồn ra khỏi thôn trang

 

Mọi con đường trên trái đất rồi cũng võ vàng

Con có thể đi cùng kiệt

Khi chạm phải ba - ri - e của sự kiệt cùng

Con sững sờ chạm phải bóng quê hương

Cái chòm nhỏ nơi con được sinh ra bây giờ đã nhoà vào tre nứa

Và ánh lửa bữa con chào đời hàng xóm soi tìm hốc đất chôn rau

Bây giờ đã lịm vào khung trời khác

Kỷ niệm một thời có ngẩn ngơ xanh giữa tháng ngày đốm bạc

Thời khắc mỡ màng

Đá toát mồ hôi

 

 

6. Quặng lửa

 

 

Giặc giã đến

Giằng khỏi tay con cây bút

Vở học trò gió phơi trắng hàng hiên

Tuổi thơ con trống như mặt bàn

Những ngày mải chơi quên đến lớp

(Trong ngần ơi

Thôi thì đành thất hẹn

Đất bỏng dưới chân rồi

Anh nào dám phân vân)

Những tháng năm ngốt xanh màu áo trận

Bụi đỏ vùi chột cả bóng tre

Rời bãi cát sông quê nơi con từng phơi mình suốt thời thơ bé

Rời mái trường nửa nổi nửa chìm lún sâu trong rừng nứa

Con nhập vào với lửa

Giật mình súng đã tràn tay

Bàng hoàng biểt tuổi thơ không về nữa

Lặng lẽ đi qua những thành phố cháy

Tàn tro bay đỏ quạch trước đình làng

Giật mình ngẫm may mà con có mặt

Để khỏi cúi đầu khi nghe chuyện ngày xưa

 

Bữa con xa nhà trời xối xả mưa

Quanh mâm cơm chia tay cả nhà ngồi xổm

Nước ngoài sân tràn vào lênh láng

Mấy khuôn mặt âm thầm quây quanh chiếc nồi rang

Lặng lẽ đè lên nhau

Những vết đũa dọc ngang

Quệt vào lòng nồi rang mẹ chưng khô nước mắm

Nước mắm kho vừa khét vừa đắng

Đứa em út con cứ khen ngon vội vội vàng vàng đưa lên miệng mút

Mắt tròn đen len lén nhìn xuống đất

Canh chừng nước mưa ập vào lôi mất cái nồi rang

 

Thiếu bát canh rau dền

Nên tiếng cười của đàn con không bị lút

Mong cho mẹ vui gắng đợi lửa tàn

Mẹ lụi cụi chạy vào trong bếp

Con cúi đầu nuốt vội tiếng khóc khan

Cái nấc nghẹn

Chỉ riêng mình mẹ thấy

Con đi theo bạn theo bầy

Họng súng hứng đầy khói bụi

Những đứa con trai vai gồng sông núi

Nhìn quầng trăng lại nhớ mảnh quê gầy

Đất dọc chiến hào đỏ tươi đâu phải ruộng mới cày

Sao đồng đội con cứ chăng dây cắm đầu đạn làm hàng lúa cấy

Những hàng lúa - đạn - đồng không run theo gió

Chỉ có khói bom bay là là như ai đang vãi tro

Khi lúa lốp sợ nhỡ thì con gái

Đất ruộng làng ta cũng đã mỡ màu

Gió ở chiến trường chẳng ngừng lâu

Hắt ngược vào mắt con cay xe nhung nhớ

Đạn bắn đi rồi

Vỏ đạn rỉ xanh

Rải rác những mảnh đời lẫn vào sắc cỏ

 

Con run run vuốt xuôi đôi mắt

Đồng đội con chưa kịp nhắm

Bỗng chạm phải

Một vệt sáng long lanh nóng hổi

Nước mắt của chính mình bỏng rát trên môi

Cái khoảng trống giữa hai trận đánh

Thường được lấp đầy như thế mẹ ơi

Bao nhiêu khoảng trống qua rồi

Bao nhiêu đồng đội con nằm lại

Màu lúa vàng rưng rưng

Nơi nào suối sông chưa tìm đến

Đồng đội con ở lại

Tuổi đời mới ướm thời trai

Những phần mộ quặn rừng già hoang dại

Như sóng chợt ngừng

Những cơn sóng gãy

Không kịp về biển

Cuồn cuộn rừng xanh rú đỏ thâm nghiêm

Những lượn sóng ngầm thấm vào lòng đất

Ngày một ngày hai

Về lại quê làng

Mướt mịn phù sa đắp bồi bến bãi

Mượt mà đưa câu hát sang ngang

 

Đêm Trường Sơn nhập nhoà pháo sáng

Con máy mắt liên hồi

Chắc mẹ thầm nhắc gọi

Xin mẹ đừng lang thang ra ngoài ngõ

Đừng tựa lưng thêm vào nơi mẹ đứng chờ con

Cái thân cau bây giờ nhẵn bóng

Loáng trơn

Những tiếng thở dài

Có phải cây cau vừa trổ gai

Níu mẹ lại khỏi ngã xoài xuống đất

Chiến tranh đi qua bàn tay lật

Hất vào mắt mẹ

Bóng tàn nhang

Con ruổi rong dọc những đại ngàn

Vách đá rừng Lào hao hao dáng mẹ

Đá mồ côi

Đá cũng mồ côi như lũ trẻ

Nên gió mênh mang thổi lộng tháng ngày

 

Đất nước mình đắng cay

Con xa nhà mẹ già thêm nhiều lắm

Cái sạp nứa gãy nan

Mẹ lui hui ngồi dặm

Sờ lên dấu chân con nhảy nhót ngày nào

Mẹ cứ vuốt ngón tay khô gầy lên vết chân con ngày ấy

Lên cái dát giường để dằm xóc vào tay

Những tháng năm tươi nguyên màu máu chảy

Thổi suốt đời con ngọn gió trong lành

Như vỉa quặng ẩn mình dưới đất

Chút vốn liếng dụm dành

Trầm tích của trái tim

Cho con biết cười biết khóc

Biết yêu người mình yêu như chính yêu mình

Biết bạn bè không có nhiều lắm đâu dẫu mặt đất ngày càng đông chật

Những gì đã có

Cố đừng để mất

 

Biết sự thật không hồn nhiên như cỏ

Cỏ bây giờ dần đã hiếm hoi

Ghét thì cho chơi

Thương thì cho roi

Lời thương mến lại nằm trong đá tảng

Đá tảng cô đơn

Giọt lệ vụng về

 

 

7. Mưa ốc đảo

 

 

Cờ đỏ ngợp bờ đê

Pháo hoa rạn trời ngày chiến thắng

Xốn xang

Người lính trở về

Ngật ngưỡng con búp bê ngồi trên khung xe đạp

Như đàn lạc đà trườn qua sa mạc

Những mặt nhìn  hốc hác

Lũ lượt bíu vai nhau

Hàng một

Tôi cùng đồng đội chia phôi

Nơm nớp nỗi lo

Mẹ có còn đợi con đầu ngõ

 

Có người lính mãn thời trai trẻ

Người yêu

Giờ đã lấy chồng

Con búp bê mở mắt tròn xoe

Suốt ngày khóc trên tay con của người yêu cũ

Khung xe đạp rúc vào gầm tủ

Bạn tôi ngồi đẽo cày

Ngửa mặt canh mưa

Tôi ngỡ chẳng có chi để mà chia lửa

Đánh giặc tan

Lính tản

Loãng chiều

 

ở mặt trận về

Không thể ngờ em còn đứng đợi

Tóc em xanh như trời

Tôi ngơ ngác đi qua

Em là cội nguồn của những đam mê

Tôi đăm đắm suốt đời

Đâu chỉ thời tóc xanh mắt sáng

Cả lúc chiều về nắng cạn

Vẫn ngỡ ngàng khi ta có nhau

 

Ước một ngày

Đưa em về làng ta được mùa cau

Cau sáu bổ ba

Mẹ  ngồi têm trầu thâu đêm suốt sáng

Mắt thoáng bình yên

Mái tóc bạc trắng sang phương trời khác

Em là cơn mưa tôi ngóng chờ mùa khô khát

Nhức nhối

ước vọng chưa thành

Như trời xanh cuối ngày lại trôi vào đêm thẳm

 

Em là trầm tích dưới lớp lớp tháng năm

Lặng lẽ

Lắng vào đời con chúng mình dáng hình của mẹ