2011-05-21T23:32:57+07:00 lifetype-1.2.11_r7114 http://hoangtrancuong.vnweblogs.com/rss/atom/2697 Copyright (c) hoangtrancuong tag:www.vnweblogs.com,2011-05-21:299707 2011-05-21T23:32:57+07:00

THÁI DOÃN HIỂU Với một tay nghề già dặn, thơ Hoàng Trần Cương là thứ phù sa kết đọng mang nét tổng kết cuộc ...

hoangtrancuong PHÊ BÌNH THÁI DOÃN HIỂU Với một tay nghề già dặn, thơ Hoàng Trần Cương là thứ phù sa kết đọng mang nét tổng kết cuộc đời sau những năm tháng vật lộn gian nan. Như một tấm gương lồi, nhà thơ đã phản ánh được những vấn đề chân thật và bản chất nhất có tính đặc thù của thời đại ta đang sống. Soi vào dòng thơ Hoàng Trần Cương ta thấy bóng dáng mình thấp thoáng nổi chìm. Nhà thơ đã cảnh báo: sống đâu phải dễ, phải kiên cường lắm mới mong sống sót ở đời. Trầm tích và tập thơ Quà tặng của của thế kỷ của Hoàng Trần Cương là những thi phẩm có giá trị được kết tinh bằng máu huyết của một thi nhân tạo nên khí cốt tầm vóc thi bá. Văn học Việt Nam hiện đại ghi thêm một tên tuổi mới sáng giá về trường ca :Hoàng Trần Cương! Tr ầm tích  là bản trường ca về cuộc sống, bài ca về số phận con người mang ý nghĩa nhân văn bởi nó đã khêu gợi và truyền lửa cho ta hành động. Thơ Hoàng Trần Cương là quyển cách trí, là sách học làm người bằng thơ hướng cho con người một thế đi, dáng đứng. Sau chiến tranh thơ ta đang có xu hướng khai thác đời tư và những mảnh đời vụn vặt, nhàn tản thì Hoàng Trần Cương đã dám xông thẳng vào những vấn đề thế sự gai góc nóng bỏng của xã hội hôm qua và hôm nay để hướng tới ngày mai tươi sáng với cái nhìn sắc bén, tổng lực cất lên tiếng nói mạnh bạo có trọng lượng, đầy ma lực  nghệ thuật. Trầm tích là thiên trường ca có lẽ là hay nhất trong các trường ca hay của nửa cuối thế kỷ XX đầy giông bão, máu lửa.   # Hoàng Trần Cương (*) có hai câu thơ đọc rất thú:             Cho lưng trời nắng thất thanh             Để hoàng hôn mải loanh quanh với chiều                                                 (Hoàng hôn xanh) Có lẽ thơ Hoàng Trần Cương hấp dẫn bạn đọc bắt đầu từ chỗ này đây: mật độ những câu thơ hay như vậy cứ mọc lên dày đặc trong thi phẩm của anh. Ta có thể nhặt thêm:             Anh gạt mù sa ra vớt nắng             Vô tình trăng nhú đầu tay                                     (Đêm Tây Nguyên)             Tháng Năm chín tháng Mười vàng             Em như gạo tám bàng hoàng rượu tăm                                                 (Đá dăm)            Trái tim nói bằng lời của mắt             Đêm âm thầm vùi nắng vào trăng                                                 (Trái tim đêm)             Gió tha mưa ướt đẫm phố phường             Nắng láu táu đưa mùa hè đến sớm             Mùa thu đành lãng đãng theo sương                                                 (Cảm)             Có phải trái tim nằm lệch một bên             Nên thương nhớ thường nghiêng về một phía?                                                 (Nhớ từ biển)             Gió bỗng rộm vàng thơm mùi nắng             Mây trắng tuôn về loãng hoàng hôn                                                 (Hơi ấm ban ngày)             Mỗi ban mai cỏ lại xanh ngơ ngác                                                 (Chân dung)             Tháng năm vèo qua rát cả ráng chiều                                                 (Hoàng hôn màu gấc)             Trăng đầu tháng đỏ ngầu             Như cái bã trầu ai nhè ngang đỉnh núi                                                 (Thóc giống - Trầm tích)             Tiếng ve rẽ cơn mưa đưa nắng vào hè                                                 (Những viên đá lẻ - Trầm tích)            Không dụ nổi cơn mưa             Cho buổi chiều bớt cạn                                                 (Nỗi nhớ ngày thường)           Miền Trung mỏng và sắc như cật nứa             Chuốt ruột mình thành giải lụa sông Lam                                                 (Miền Trung - Trầm Tích) Quả là không có một vật nào trong trời đất là không chứa sẵn thơ khi người thơ biết mở mắt xanh ra với nó. Còn bài hay? Cũng khá nhiều. Ta có thể nếm chất thơ nguyên chất trong Cảm, Hơi ấm ban ngày, Vô tình, chất ký họa gọn sắc trong Đêm Tây Nguyên, Làng ; bút pháp dịu ngọt kiệm lời trong Trái tim đêm , đậm đà chất dân dã trong Đá dăm, Hoàng hôn xanh , những tiểu kết sắc gọn ở Dấu vết tháng ngày, chất biểu tượng trong Núi, cách lập tứ vững chãi trong Cầu ao, Miền Trung... * Là người lính, Hoàng Trần Cương đã lặn lội trong máu lửa khắp các chiến trường vì lẽ tồn vong của Tổ quốc để kiếm tìm lẽ sống làm hành trang cho đời. Khi kết thúc chiến tranh, trở về làng quê yêu dấu nơi trái tim anh thường trực cư trú thì bỗng tìm ra được nó. Vây giữa yêu thương tổ ấm gia đình - mầm mống của tình yêu tổ quốc và các nhân đức xã hội khác, mang một tâm hồn cao cả, Hoàng Trần Cương đã xem quê hương là tất cả và trên hết. Anh đã bạc đầu trước những thăng trầm biến đổi của quê hương.             Nơi nguyện ước tổ tiên về trên mỗi trang gia phả             Nơi những vật thiêng vùi mình trong đất đá             Nơi những câu ca không nhám bụi tháng ngày             Giọt nước nào cũng háo hức biển khơi             Giọt nước nào cũng lao xao tiếng vọng             Tôi lớn lên giữa ngày trong tháng đục             Cùng dòng sông mắc nợ phù sa                                                 (Cật tre - Trầm tích) Hoàng Trần Cương yêu quê đến oặn lòng mới có cái nhìn đằm thắm, tinh tường:             Lặng lẽ phù sa trôi giữa đôi bờ co thắt             Hạt bụi nào làm nhặm bóng tháng năm?                                                 (Đất) với cảm nhận khám phá, từng trải: Hình như sông cũng nằm mơ Nửa đêm sóng cười trắng xóa Hình như bến bờ đau đẻ Khuya khoắt đất vật ùm ùm.                                                 (Trầm tích) Cả cái vất vưởng của kẻ thiếu cố hương: ·         Xa nhà đến cả gió Cũng lần hồi lang thang                                                       (Bóng cỏ) Và với cái nhìn gân guốc bằng cặp mắt nông dân: ·         Hôm nắng nỏ thì trời không thả gió             Bữa mưa giầm bão lại xổng vào đêm                                                 (Gió) Chính quê nhà – nơi đất cằn sỏi đá, nhà tranh vách đất, con người lam lũ nhếch nhác, hoang tàn vì bom đạn, quặn thắt bởi khúc ruột miền Trung bỏng rát gió Lào với mưa nắng thất thường đã đứng lên làm những cuộc cách mạng long trời trong chiến tranh giữ nước bi hùng và vật lộn gian nan với thiên tai để tạo dựng cuộc sống mới. Chính quê hương ấy đã rèn đúc nên một Hoàng Trần Cương - nhà thơ chiến sĩ với những cảm nhận run rẩy tinh tế từ trong bộn bề kỷ niệm:             Lại về với con             Cái nhớ chẳng chịu già             Thanh thản đồng quê mùa gặt hái             Rơm vàng đơm nắng trên đê             Rơm vàng nhảy lò cò với cỏ             Rơm vàng nguýt lườm lũ nhỏ             Cơm mới nức thơm cười trắng vung nồi             Lại về với con mùa tằm ăn rỗi             Nong kén vàng rủ nắng vào đêm             Tiếng xa quay ươm tơ vào giấc ngủ             Tiếng bãi dâu rũ nước đợi trăng ngần.                                     (Hoàng hôn màu cỏ - Trầm tích) Quê nhà, nơi có chuyện cổ tích của bà, những lời dặn dò của mẹ, lời răn của cha, có cây đa bến nước, con đò, dòng Lam xanh, những mái tranh nghèo, vườn cau, “ chum tương, chĩnh cà, vại nhút ”, có ngôi chùa cổ “ một thời ông bụt cũng bỏ làng đi hành khất ”, có gốc gạo thiêng làm trai gái làng sờ sợ khi qua đó, có quỷ Cố Bợ ranh mãnh, có lúa khoai, có bãi ngô non, có chiều tà, hoàng hôn xanh, có vầng trăng khuyết, cỏ. Mảnh đất đó có những người nông dân củ mi cù mì “ Thường mượn khói thuốc lào chườm nỗi xót xa”, họ yêu ghét rạch ròi kiên định, họ làm lụng đồng áng một nắng hai sương “ Trầm mình trong đói khổ - vẫn thả hồn gió bay” Đó là nơi ấp ủ tình làng nghĩa xóm tối lửa tắt đèn cưu mang đùm bọc lẫn nhau... Ôi cái làng Đặng cố hương ốc đảo xanh tươi, có đập Ba Ra tung nước cười trắng xóa ban ngày và rì rầm tâm sự cùng ai đó thâu đêm.             Con không tin mảnh đất này rụi rọ             Ai đi ra cũng chẳng muốn quay về             Có một mảnh đời con trong đống rác             Xin mẹ cho con bới tìm                                     (Đá đỏ - Trầm tích) Tìm gì ? Hoàng Trần Cương toàn tìm được vàng ròng, tìm được thơ đích thực .   Cái làng nhỏ quê anh - một chấm xanh bé xíu thao thức bên trời trên bản đồ nước Việt. Nơi anh vừa mở mắt chào đời “ gió Lào mặc cho tôi chiếc áo màu nâu ”, rồi liền quẳng anh trụi trần vào lam lũ “ đói khát chen nhau gầy rạc lời ru - Nuốt lống ngày vui có giấc mơ năm ngoái ”, đời sống cơ cực đến nỗi “ Đắng cay lắng vào trái ớt lúc còn xanh ”; nơi thiên nhiên thật khắc nghiệt “ chiều quê ráng nhuộm màu nước lũ - Mưa xói đỉnh đầu - Nước chảy đứt đuôi rắn ”; nơi đó có “ Tiếng học bài nóng ran xóm nhỏ - Tiếng gọi đò méo cả bến sông ”; nơi có cảnh dời làng hãi hùng xóa nát cả cảnh quan làng xã được vun đắp từ bao đời “ Thôn dưới làng trên nhà cửa tuột trần - Xua nhau lên núi ”; nơi “ Nắng ho gà nên chiều tà đến tội ’; nơi “ Gió quên lượm giọt mồ hôi để da tóc mẹ mồi ”; nơi “ xanh nghiêng đêm - thắm lệch ngày ”; nơi “ Tiếng mõ trâu chùng cả dáng chiều ”; nơi “ ngửa mặt vấp ngày - Mở mắt vấp đêm ”; nơi “ Ngày lủi vào tiếng cuốc thất thanh ”; nơi “ Cơn đói hé mắt nhìn qua lớp da nhăn - Lùa cả niềm vui rụng quăn đuôi tóc ”; nơi có cảnh “ Trời tròn thế mà nắng chiều lặc đói ”; nơi “mưa quây khú cả nắng vàng ”; nơi có cảnh địa ngục đào đá đỏ " Người đội lốt ma - ma lột thành người" ; nơi " bạc mặt vì quê hương ", nơi " giấu nghèo như giấu nhục "; nơi “ Ròng rong mùa chinh chiến - Bờ tre còm rướn sức trổ mầm non ”; nơi “ Giật mình súng đã tràn tay - Bàng hoàng biết tuổi thơ không về nữa”; nơi để nghĩ về “ Những nấm mộ quặn rừng già hoang dại ”; nơi “ Quá khứ ngủ vùi trong đất ’; nơi “ Những khát vọng niêm phong vào trầm tích ”; nơi “ Thế kỷ này vẫn lắm quỷ nhiều ma ”, nên đời sống người dân còn cay cực “ Khuôn mặt nào cũng ngơ ngác đăm chiêu - Mấy đồng lương vá làm sao kín tháng ”; cho đến cả thị thành cũng “ Phố dài tái nhợt lo âu... Chua cả hè đường sấu rụng ”; nơi “ Nỗi đau là khoảng tối xăm vào ánh sáng ’; nơi để lắng lòng tưởng niệm đồng đội đã hy sinh “ Đất Quảng Trị ghì vào mình những chùm thơ chưa kịp hái - Những nỗi niềm đang ráo riết xanh ”; nơi “ Những buồn vui không giới hạn kiếp người ”... Sự thật duy nhất nhói lòng chứa trong Trầm tích là nỗi khổ đau và niềm tự hào của nhà thơ về con người và đất quê hương. Hoàng Trần Cương không vội vã giở qua cuốn sách đời, anh khôn ngoan vừa đọc vừa suy nghĩ. Hoàng Trần Cương nung nấu nghiền ngẫm từng câu thơ từng đoạn thơ, thuộc nằm lòng, sửa tới sửa lui, cày nát trên cánh đồng thơ, gieo vãi thật nhọc nhằn, hào sảng và chua chát đến hàng chục năm trời “ Đến câu hát cũng hai lần sàng lại – Sao lọt tai rồi vẫn day dứt quanh năm ”. Anh thích rèn dũa tâm hồn mình hơn là trang trí nó. Tác giả đã ghi lại được một chuyện tìn éo le sau chiến tranh thật buốt: ·         Có người lính mãn thời trai trẻ Người yêu giờ đã lấy chồng Con búp bê mở mắt tròn xoe Suốt ngày khóc trên tay con của người yêu cũ. Nhà thơ phô, phô đến kiệt cùng nỗi khốn đốn đói nghèo: ·         Đất vắt kiệt mình nước mọng múi chanh Dằng đặc làng quê thưa thắt Chỏng chơ nồi cơm ngày đói khát Tảng cháy cạy đi rồi Còn hằn vết móng tay cày lên Sưng cả đáy nồi Anh đắng lòng tìm lại những trang sử đầy máu và lửa, nhằm cảnh tỉnh cuộc sống: ·         Cạnh đá sắc còn nguyên vết chém Nghèo khó cắn xé nhau Con đi qua những địa tầng mưng máu Gặp những hình nhân rỗng tim Gặp những vương triều xô nghiêng chính sử Bây giờ hoai rữa hư không Hoàng Trần Cương có những suy nghĩ rất riêng tư chín đằm, trăn trở: ·         Mỗi ngày tôi để lại Vài giọt nắng trong mắt  người thương nhớ Giọt mồ hôi rơi cuối buổi chiều Sợi tóc bạc hai đứa nhìn tiếc nuối Đôi nét buồn thổi lạnh mặt người yêu. ·         …Mỗi ngày tôi để lại một vạt lo toan một niềm khắc khoải Nơi lưỡi cày vừa mới đi qua Chiều đứng lặng nghe tiếng người cuối bãi Trăng lại treo lơ lửng trước hiên nhà.                                                 (Dấu vết tháng ngày) Mặc dù khuôn mặt lính còn hốc hác, thi sĩ của chúng ta vẫn cứ luôn đắm đuối nỗi yêu đương luôn trỗi dậy giữa đời thường: Chiều tươi màu áo người qua phố Thoáng dáng em về thơm lá non                                            (Chiều xanh) Thường thì niềm vui lớn, nỗi khổ đau lớn đều câm lặng, ít cất thành lời. Hoàng Trần Cương đã tận tâm giải tỏa nỗi ưu phiền của mình cũng chính là để hóa giải những ưu phiền của đồng loại. Không có những than phiền vặt vãnh, nỗi khổ đau chất chứa lâu ngày phải bật lên thành tiếng. Thơ và trường ca Trầm tích của Hoàng Trần Cương giống như bộ hồ sơ của vị thẩm phán, một phổ hệ gia tộc, một tiểu sử tính cách được tích góp viết hằng ngày, được phân tích đánh giá theo chiều hướng xã hội học và đạo đức học. Có khi nó còn là một tiếng kêu thương, một lời ca tụng, một câu hỏi nhói buốt hay một chuỗi những lời đáp dang dở không lời. Điểm xuất phát cho những hồi tưởng của Hoàng Trần Cương là từ góc nhìn gai góc, đau thương. Bao cay đắng ngọt bùi của đời người lặn ngụp vào lòng rồi tích tụ xuống đáy sâu tâm tưởng. Ký ức ấy có dịp là òa ra lai láng.             Quay lại tìm trời đã nín thinh             Quay lại tìm ta không còn là ta nữa                                     (Bóng đa làng - Trầm tích) Nhà thơ đã cho ta sống lại những năm tháng tuổi thơ nhọc nhằn, trong ngần những kỷ niệm buồn đau để vươn lên tầm cao cuộc sống. Làm thơ mà không có một đòn xeo chủ quan thúc đẩy mãnh liệt xuất phát từ một tư tưởng nổi bật của thời đại làm khởi điểm thì khó lay động được hồn người. Khi sự vong ân bội nghĩa của người đời đang diễn ra ở khắp đó đây thì Hoàng Trần Cương là người sống bằng ân sâu nghĩa cả. Với anh, ân nghĩa là một gánh nặng phải gánh. Anh nói về ân nghĩa như là một thứ trí nhớ của lương tri, một món nợ không bao giờ trả xong. Tích trữ ân nghĩa là một việc làm phúc đức. Anh đem lòng bao dung của mình bao dung kẻ khác. Anh lấy việc đền ơn đáp nghĩa làm niềm vui sống. Không hề than thở hay phàn nàn, những khổ ải đã làm cho lòng người bớt oán hờn. Hoàng Trần Cương đã tưới tình thương và đức độ xuống hận thù do kẻ ác gieo cho người thân của anh. Lòng nhân từ, đức vị tha đã nâng con người lên, tiếp thêm cho nhà thơ một năng lượng mới. Đó là cách trả và cũng là cách chữa lành các vết thương của mình. Những trang đẹp nhất, rung cảm nhất trong Trầm tích Hoàng Trần Cương trân trọng viết dành cho bà và mẹ với tất cả ân tình máu thịt. Bà là bà tiên hiền hậu, là cây cao bóng cả che mát đời anh. Trong bà là cả một kho tàng văn hóa dân gian “ Câu ví dặm gầy nhom thì thào như người mới ốm - Từ trong cái đãy nâu sồng thắt ngang sau lưng bà tối tối lại bò ra ” truyền sức sống cội nguồn sang cho cháu. Những câu thơ dung dị không dễ ai cũng viết được:             Tuổi thơ tôi đi qua             Trong nắng mưa lấn bấn             Trong dáng bà đã lấm bóng hoàng hôn             Những khi bà ốm             Giàn trầu không đầu hồi bỗng dưng trụi lá             Mùi hương bay váng vất cả chiều             Gió mang lá trầu vàng đặt vào manh chiếu             Ngoài sân             Một mình cây cau dầm trong sương muối             Âm thầm cúi đầu             Giấu bóng vào hiên             Đợi chừng nửa đêm khi bà tỉnh giấc             Mây buông mảnh trăng liềm             Ánh trăng nâng bóng cau non mớm đặt vào mép chõng             Bỏm bẻm miếng trầu             Rón rén thức mùi hương                                     (Đất mật - chương 2 Trầm tích) Người mẹ của Hoàng Trần Cương là một người mẹ giàu lạc quan. Bà tất tả ngược xuối, tay cắm chân vầy trong bùn ruộng cấy cày gặt hái “ Gió thốc vào dáng mẹ bạt theo mưa ”. Bà tảo tần “ Sấp mặt ngồi cuối chợ - Nhặt về những đồng xu bạc phếch đất bùn ”. Với “ đôi chân trần tóe máu tươi ” bà quảy đầu con đầu hàng “ Gò lưng giữ cho cân đòn gánh - Chỉ sợ con lật người là đổ mất ngày mai ”. Bà tằn tiện, căn cơ “ Cái nón mê mẹ đội nửa đời người - Khi chóp thủng lại trùm lên vại nhút”. Bà xắn váy quai cồng lo toan từng bữa ăn với “ vàng khè màu ngô dặt ”, với “ đĩa rau lang cao như tầng núi xám ” cho một gia đình đông con thiếu ăn quanh năm. Bà gạt nước mắt, giấu tiếng thở dài trước mặt con cái “ Mẹ chan tiếng cười chạy vòng quanh mâm ”. Bà đem cái can trường ra trụ với cuộc đời cơ cực:             Mẹ vén vun cưng nựng nụ cười             Trên gương mặt bầy con ngày giáp hạt                                     (Những viên đá lẻ - Trầm tích) Người mẹ của Hoàng Trần Cương là một người đàn bà kiên nghị, biết cách dạy con sống:             Ngậm đắng nuốt cay             Không vay mượn tiếng cười             Mẹ dặn con những giọng cười đi mượn             Sớm muộn gì cũng phải trả người ta             Muối đã mặn xin đừng pha nước mắt             Mồ hồi sẽ lọc mình tinh khiết             Và nụ cười trở lại sáng bờ môi                                     (Những viên lá lẻ - Trầm tích) Tình yêu của mẹ dành cho anh không bao giờ già. Trái tim của mẹ đã là trường học dũng cảm dẫn dắt tuổi thơ. Hình bóng mẹ luôn thổn thức sống trong tâm tưởng anh, trên môi anh tên mẹ chính là tên của vị thần hộ mệnh.             Mẹ là trầm tích của làng quê hoa trái             Cất trữ mọi giấc mơ rồi có mặt trên đời             Mẹ là trầm tích của bạt ngàn thương mến             Xanh mát màu trời đượm ấm hương quê             Đưa ngọn gió trở về xóm nhỏ             Đưa cơn mưa xuống mạch giếng làng             Đưa mây trắng về trời khêu lại nắng             Đưa nỗi buồn ra khỏi thôn trang.                                     (Những viên đá lẻ - Trầm tích) Khi nửa đời nhìn lại mình, đối chứng với bao người khác, đặc biệt với người đã khuất, Hoàng Trần Cương xem những ngày anh sống bây giờ “ kể như là lãi ”. Anh bảo: “ Tư bản của mỗi người chính là vận may của họ - Tư bản của riêng con - Là cuộc sống mẹ cho - Những đồng vốn bằng xương cha da mẹ”. Và cuối cùng, đọng lại trong hồn nhà thơ là bức tượng đài Người Mẹ tạc bằng nghĩa tình thắm đỏ:             Mẹ ngồi nhen lửa dưới mưa             Nuôi tôi giữa nước và trời                         (Cật tre - Trầm tích) Hoàng Trần Cương không hướng về số lượng sự kiện khi phản ánh, mà hướng theo chiều hướng sự kiện tìm tòi tiêu biểu. Các sự kiện chỉ làm nhiệm vụ bắc dàn cho bầu bí suy tưởng xum xuê bò lan ra. Là một kế toán trưởng, Hoàng Trần Cương cân đo đong đếm cuộc đời rất chính xác, tạo ra được những bất ngờ kỳ thú. Những câu thơ so le miên man, hoang dại chạy lúp xúp trên những dòng kẻ đứt nối của thời gian hoài niệm. Dưới ngòi bút của anh cái gì cũng sáng tỏ. Những lời độc thoại ngổn ngang tâm sự của thi nhân đã đem vào thơ cả một niềm hưng phấn trong sạch. Anh đóng nhiều vai, nhập vai khéo: lúc là trẻ con “ nhảy cò cò với cỏ”, lúc là một lão nông tri điền, lúc lại là bà, mẹ, cha, người lính, nhà quản lý, một cán bộ về hưu, nhân viên kế toán... Anh yêu cái đẹp, cái thật, cái tốt đến nồng cháy, ghét cái dối trá, cái ác, cái xấu đến sâu sắc. Anh yêu mình, yêu những gì trong mình mà người khác có thể yêu được. Hoàng Trần Cương viết hồi ký bằng thơ. Nhớ lại dĩ vãng để làm gì? - Dĩ vãng chỉ còn là dĩ vãng hắt hiu, ngồi luyến tiếc quá khứ thì chỉ là một gã khờ bệnh hoạn. Ai chỉ chăm chắm sống cho hôm nay sẽ làm hỏng ngày mai của mình. Còn người sẵn sàng hy sinh hiện tại chỉ ngồi mơ mộng hướng tới ngày mai là một kẻ giơ tay bắt gió hoang tưởng. Với Hoàng Trần Cương, cuộc sống không phải là chuỗi ngày buồn nản đã trôi qua, mà là những mảng đời sướng khổ buồn vui còn tươi nguyên in đậm trong trí nhớ. Quá khứ còn sống trong hiện tại, còn tương lai chính là hiện tại đang đi vào bằng một ngõ khác. Hoàng Trần Cương không tán dương quá khứ, anh hồi ức lại quá khứ là để sáng tỏ hiện tại. Anh vừa mỉm cười vừa tách mình ra khỏi quá khứ. Quá khứ khổ đau là lực đẩy, đẩy anh về phía tương lai. Nhận rõ cái gì là tức thời, cái gì là muôn thuở, Hoàng Trần Cương lấy lửa từ quá khứ chứ không lấy tro tàn. Anh tràn đầy hy vọng sống cho hôm nay bằng cái vốn liếng sẵn có của ngày qua, và tầm nhìn xa trông rộng của ngày mai. Anh không tiến vào tương lai bằng cách đi giật lùi. Đằng sau dĩ vãng, nhà thơ ngả mũ chào; trước tương lai, con người công dân trong anh đang xắn tay áo lên. Trong thơ Hoàng Trần Cương quá khứ, hiện lại, tương lai hòa quyện đan vào nhau trong một chỉnh thể tạo nên bức tranh thời gian và không gian mênh mông, một thứ thời gian và không gian của tâm tưởng, nỗi niềm, khát vọng. Khi tình đã chín, trí đủ đằm thì thủ pháp cất cánh. Hoàng Trần Cương có chất thi sĩ bẩm sinh, có ý thức tu dưỡng nghề nghiệp, đã định hình phong cách riêng, vừa hùng tráng vừa bi thiết. Bằng những chữ nhặt từ nơi bắt ốc mò cua tinh chế nên, ngôn ngữ thơ Hoàng Trần Cương mang mùi hương đất đai, cây trái, ao vườn, nắng lửa, mưa dồn, bão góp, lảnh lót tiếng mẹ đẻ ầu ơ vọng về từ miền thơ ấu xa xăm. Chất thơ của anh đậm đà trong từng chi tiết bình thường, lặn cả vào trong sỏi đá. Nhà thơ đã say sưa kể cho mọi người nghe về sự phức tạp và cái đẹp của cuộc đời. Hoàng Trần Cương chú ý nâng niu cả đến những cái nhỏ nhặt, những linh hồn bé nhỏ, gắng giảm bớt khổ đau, tăng niềm vui sống cho mọi người. Anh chuyện trò thật đằm thắm, lắng đọng tình người, tình đời, những trải nghiệm phong phú, những đúc rút tinh thông. Người đọc rung cảm phập phồng theo từng vận tiết nơi trái tim sinh nở của thi nhân. Từ trong rơm rạ, nước đọng bùn lầy, Hoàng Trần Cương đã bật lên những cảm hứng đầy thi vị thành những tâm khúc nỗi niềm. Trầm tích là sự  lắng đọng vật chất như phù sa, các thứ quặng mỏ, lắng kết cả những thứ của cải phi vật thể như ngôn ngữ, phong tục, lịch sử, văn hóa, đạo đức, phẩm tiết…Trầm tích với 19 chương đã được tác giả khai thác như nhà địa chất bóc tách từng vỉa các địa tầng để lộ những châu báu trong lòng đất. Nó là một trường ca bề thế, một dàn hợp xướng đồ sộ, được dàn âm phối khí nhịp nhàng, ăn ý. Cái nội lực giao hưởng này đã làm cho thiên trường ca thành công chuyển tải được khối dung lượng lớn những điều công dân Hoàng Trần Cương muốn thổ lộ. Trầm tích là một trường ca thành công. Phép làm thơ trường thiên phải như sóng dậy, đợt này trùng điệp với đợt sau. Người giỏi thơ thường chỉ nêu ý mà không vạch tên, dẫn lý thông, nói việc trôi, tả cảnh vi diệu. Trầm tích có chi tiết đắt, cốt vững, bút pháp tung hoành, câu thơ vừa êm ái vừa gân guốc, thực và ảo xoắn xuýt lấy nhau. Trong quá trình sáng tạo, ý nghĩa của trực giác nghệ thuật chỉ phát sáng lên khi những tiền tố tư tưởng được người nghệ sĩ đẩy lên hàng đầu. Nhiệm vụ của nhà thơ đâu phải chỉ tái hiện hiện thực thế giới mà điều trọng yếu là phải biểu hiện khát vọng của con người. Thơ phải hướng dẫn con người sống tốt đẹp hơn. Để làm cho thơ mình có thần khí, Hoàng Trần Cương không biểu hiện những gì đã qua, anh đang làm cho cái ấy sống lại và tiếp diễn. Hoàng Trần Cương không phản ánh sự thật trần trụi mà phản ánh một cái gì đó giống như sự thật. Cuộc sống sẽ chuyển hóa tiếp làm nó mất hẳn đi cái chất nguyên thủy tự nhiên để lột xác thành chân lý nghệ thuật. Trong thi phẩm của mình, các hình tượng của Hoàng Trần Chương đều mới mẻ, độc đáo, mỗi hình tượng đều sống đời sống riêng của nó. Nhà thơ hiểu nhiều biết rộng, cảm sâu đạt đến thâm độ lý tính và sự bặt thiệp từng trải. Trầm tích có kết cấu tự sự giản đơn nhằm biểu đạt quá trình thanh lọc tâm hồn nhà thơ. Hoàng Trần Cương đã đưa ra như một giá trị cao hơn, khái quát hơn cái mà tự nhiên chưa hề có trong bản thân các thi liệu. Thơ anh đã chuyển tải được thế giới chân thật của tinh thần, một thứ hiện thực cao nhất của tồn tại. Chúng ta sửng sốt bởi tính chân thực, hồn nhiên, chuẩn xác như nó đã diễn ra đúng như thế trong đời. Đọc Hoàng Trần Cương ta không tìm thấy mà ta nhận thấy . Nhà thơ đã nâng cao được chất bác học, tính hiện đại trong thơ. Trầm tích không hiến cho ta một điều gì thật kinh động. Tác giả biết cách giãi bày sự vật, sự kiện như nó chưa bao giờ được nói tới trước kia, đã nhìn sáng rõ hơn người thường tiếng vọng của nhân thế. Bên cạnh những điểm mạnh trên, Hoàng Trần Cương còn vướng phải một vài khiếm khuyết. Thỉnh thoảng nhà thơ còn để cho tình cảm của mình dắt đi, cuốn theo nên các thao tác tư duy thơ có chỗ rối. Anh miên man say nên giọng kể có khi sa đà, tứ bị dàn trải, phân bố không cân xứng, quên chỗ dừng, trùng lặp hoặc dùng thái quá các thi liệu: Hoàng hôn (“ Tấp hoàng hôn đóng nhấm cuối chiều” - “Mây trắng tuôn về loãng hoàng hôn” ), chiều, trăng, nắng - [Câu thơ khá hay “ Đêm âm thầm vùi nắng vào trăng” nhưng môtíp này có khác chi “ Nong kén vàng rủ nắng vào đêm ”, có khác chi “ Để nắng lặn vào mắt trong... ”. Hình ảnh đẹp rất Nghệ “ nắng ra nàng ” đã dùng ở Trầm tích rồi thì Đỉnh vua chớ dùng lại nữa]. Hoàng Trần Cương còn để lại những câu thơ khắc chạm nhưng gia công hơi quá tay:             Đâu chỉ lỡ một chuyến đò đánh chìm duyên đôi lứa             Trái tim trẫm mình trong máu đỏ tươi                                     (Sấp ngửa bàn tay) Anh đã dụng công nhưng vẫn chưa vượt khỏi hơi hướm của thơ tiền chiến:             Áo ai chợt sẫm màu thương nhớ             Mượn bóng hoàng hôn trốn bóng mình...                                     (Manh áo hoàng hôn) * Plutác viết rằng “ Tình yêu cổ xưa nhất tình yêu cuộc sống. Và bài thơ hay nhất chính là bài thơ của sự sống ”. Với một tay nghề già dặn, thơ Hoàng Trần Cương là thứ phù sa kết đọng mang nét tổng kết cuộc đời sau những năm tháng vật lộn gian nan. Như một tấm gương lồi, nhà thơ đã phản ánh được những vấn đề chân thật và bản chất nhất có tính đặc thù của thời đại ta đang sống. Soi vào dòng thơ Hoàng Trần Cương ta thấy bóng dáng mình thấp thoáng nổi chìm. Nhà thơ đã cảnh báo: sống đâu phải dễ, phải kiên cường lắm mới mong sống sót ở đời. Trầm tích và tập thơ Quà tặng của của thế kỷ của Hoàng Trần Cương là những thi phẩm có giá trị được kết tinh bằng máu huyết của một thi nhân tạo nên khí cốt tầm vóc thi bá. Văn học Việt Nam hiện đại ghi thêm một tên tuổi mới sáng giá về trường ca :Hoàng Trần Cương, sau những Thu Bồn, Hữu Thỉnh, Anh Ngọc, Thanh Thảo, Thi Hoàng, trước những Nguyễn Vũ Tiềm… Tr ầm tích  là bản trường ca về cuộc sống, bài ca về số phận con người mang ý nghĩa nhân văn bởi nó đã khêu gợi và truyền lửa cho ta hành động. Thơ Hoàng Trần Cương là quyển cách trí, là sách học làm người bằng thơ hướng cho con người một thế đi, dáng đứng. Sau chiến tranh thơ ta đang có xu hướng khai thác đời tư và những mảnh đời vụn vặt, nhàn tản thì Hoàng Trần Cương đã dám xông thẳng vào những vấn đề thế sự gai góc nóng bỏng của xã hội hôm qua và hôm nay để hướng tới ngày mai tươi sáng với cái nhìn sắc bén, tổng lực cất lên tiếng nói mạnh bạo có trọng lượng, đầy ma lực  nghệ thuật. Trầm tích là thiên trường ca  có lẽ là hay nhất trong các trường ca hay của nửa cuối thế kỷ XX đầy giông bão, máu lửa. Trầm tích của một đời đã trầm lắng hết kết xuống  Trầm tích thành Trầm Nghệ ca độc đáo. Tác giả đã “tuốt xác ra mà thơ,…nó vật vã, tướp táp, thắt ngực buốt lòng” (Thanh Thảo). “Đây là một trường ca được viết bằng một thủ pháp nghệ thuật khúc chiết trong các cặp đối lập, nhưng đầy va đập giữa các ngôn từ, hình ảnh, lý trí, cảm xúc, với lối kết cầu đa tầng, đa thanh, đa nghĩa. Tác giả sử dụng đầy ắp các động từ, nhịp thơ sinh động, biến hóa và tạo được “ép phê” cực mạnh ở các cao trào phụ trong từng chương đoạn nhằm đẩy tới một cộng hưởng gần cuối tác phẩm (chương Đá đỏ). Hoàng Trần Cương đã tạo ra một thi pháp động rất đặc sắc trong thơ Việt cuối thế kỷ XX” (Nguyễn Trọng Tạo). “ Trầm tích bởi 5 cái “rất”: rất Nghệ, rất thật, rất lính, rất riêng và rất giáo hưởng” (Nguyễn Thụy Kha). “ Trầm tích thô tháp mà vẫn không thiếu tinh tế, nhạy cảm” (Đỗ Chu). “Tôi mê thơ Hoàng Trần Cương. Tác giả đã đi hết cỡ cái cá nhân mình trong tác phẩm” (Trung Trung Đỉnh). “Qua độ lắng của thời gian, thấy Trầm tích không bị phai nhạt” (Phạm Tiến Duật). Ra đời hơn chục năm, Trầm tích đã sống một đời sống khỏe mạnh tươi tốt “Lâu lắm tôi mới được đọc một tập sách dày dặn, chứa đựng thật lớn thế này. Tác giả Trầm tích là một thi sĩ đích thực, một nhà thơ lớn. Phải yêu quê hương, gắn bó máu thịt với quê hương đến mức nào thì mới viết được như thế. Đọc ứa nước mắt. Đấy chính là thơ đích thực của quê hương  Việt Nam nghèo khổ. Con người Việt Nam đích thực phải là con người miền Trung. Thơ Hoàng Trần Cương đậm đặc chất miền Trung, chất xứ Nghệ. Chúng ta có thể nhặt ra từng câu thơ như những viên kim cương lấp lánh. Tôi đọc ba lần, lần nào cũng phát hiện ra được những chi tiết đắt giá. Trầm tích rõ ràng có không khí trường ca, nhất quán chất trường ca” (Hoàng Cầm). “ Trầm tích là một bài thơ lớn chứa nhiều chục bài thơ nhỏ có giá về Cội nguồn , về Đất đai , về Hạt giống, về quặng lửa … “ (Hồ Phi Phục). Với Trầm tích , “anh Hoàng Trần Cương đã chọn hướng đi đúng. Viết trường ca là dấn thân vào phiêu lưu. Tác giả phải biết giữ người ta ngồi lại đọc qua hàng trăm trang thơ, hàng ngàn câu thơ. Về nghệ thuật trường ca, nên tạo ra “khoảng trống” đó nhằm tạo ra vùng liên tưởng, để bạn đọc cùng ta sáng tạo lại một lần nữa , mở ra những thế giới khác, tái sinh ý nghĩa” (Hữu Thỉnh) (1) Trầm tích là như vậy đó! Tôi nghĩ, nếu có viết thêm 4 trường ca nữa như dự kiến thì rồi Hoàng Trần Cương cũng khó mà vượt qua được chính anh?   Thoạt trông, cái mặt Hoàng Trần Cương ẩn tướng rất khó nhìn, nó khắc khổ, góc cạnh và bụi bặm. Đúng là hoa sen trong giếng ngọc ! Là hậu duệ đời thứ29 của Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đỉnh Chi, Hoàng Trần Cương mang trong mình dòng máu thơm tài hoa và tiếp tục làm rạng danh công đức cụ tổ của mình. Anh đã hai lần đoạt giải trạng nguyên về văn chương. (Rút từ bộ  THI NHÂN VIỆT NAM HIỆN ĐẠI) THÁI DOÃN HIỂU Nguồn : http://thaidoanhieu.blogspot.com --------------------------- (*) Nhà thơ Hoàng Trần Cương sinh ngày 30-7-1948 tại xã Đặng Sơn, Đô Lương, Nghệ An. Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1994). Hội viê tag:www.vnweblogs.com,2009-03-17:140481 2009-03-17T20:42:04+07:00

Thơ Hoàng Trần Cương BA LÔ TRÊN PHỐ Một sáng ra đường Anh lặng người trước những chiếc ba lô Trên vai ...

hoangtrancuong THƠ Thơ Hoàng Trần Cương BA LÔ TRÊN PHỐ Một sáng ra đường Anh lặng người trước những chiếc ba lô Trên vai các em quàng vào phố xá Những chiếc ba lô vừa quen vừa lạ Bàng hoàng anh nắn lại bờ vai Những chiếc ba lô không một bóng lá cài Sao như có màu xanh thuở ấy Màu xanh Của một thời anh từng mơ đấy Bây giờ cười nói líu lô Những chiếc ba lô Sớm tinh mơ cơ động đến trường Các em chở bình yên về rợp phố Nghẹn ngào, anh rướn nhìn theo... 11/1997 CHÙM TH Ơ CHƯA HÁI Tưởng nhớ Vương Lân Nắng cũng biết già đến thế Lân ơi Hoàng hôn đại ngàn dìu nhau về núi Gốc săng lẻ nào mày từng ngồi làm thơ và nhớ mẹ Cuốn nhật ký mỏng dần theo đêm sáng trăng Nửa cuốn vở sót lại toàn giấy trắng Đứt ngang Thác nắng Đầu ngày Sao không là tao mà lại là mày Sao không cả hai thằng một lúc Nhớ chiều mày hy sinh Đất Quảng Trị ghì mình vào những chum thơ chưa hái Những nỗi niềm đang ráo riết xanh Tận bây giờ mỗi bữa nắng hanh Mày vẫn về với tao giữa những câu thơ viết vội Nói một điều gì đi Lân ơi Đừng bắt tao ngồi ngậm tăm trước nửa phần giấy trắng... 30/4/1995 GIẢI PHÁP Nhiều lúc anh muốn bứt đi dòng hồi tưởng của mình Những ký ức từng làm em sây xẩm Khi sốt rét quật anh ngã sấp Buổi động trời vết thương cũ nghiến răng Nhiều lúc một mình ngồi muốn nuốt chửng cả mùa trăng Khi rạng lên trong anh những gương mặt đã tản vào năm tháng Những chiếc áo của đồng đội anh nếu đem ghép lại Chắc cũng đủ căng lên thêm một bầu trời Nhiều lúc quá khứ bị chính anh lơ đãng bỏ rơi Ngước lên bàn thờ bắt gặp đôi nén hương đói lửa Những nén hương khắc khoải cong xoắn vòng vấn hỏi Khói bay tìm trời xưa Vuốt nỗi nhớ cồn cào xuống ngực Và nằm xoài anh ôm anh trên đất Chợt gặp lại những tấm bia đã mờ tên đồng đội Đứng im lìm giữa dãy dọc, hàng ngang Không hiểu sao những tấm bia đều ngoảnh mặt về làng TRƯỚC NGHĨA TRANG TRƯỜNG SƠN Không có gió Không có mưa Chỉ có Tr ời ở trên đầu Cỏ ở chốn đây Xanh tróc da như nọc nanh trổ vuốt Đứng canh nơi các anh nằm Tôi trở lại Trường Sơn. Mười năm Và gặp ở đây những người không về nữa Đồng đội ơi, tôi tội tình chi rứa Mà các anh quay mặt, tắt lòng Như tôi chưa từng là người thân của các anh Như cuộc chiến tranh vừa qua, tôi là thằng trốn chạy Như mười năm xa. Tôi đã sống xuôi tay Không ngó đến tương lai. Không đoái hoài kỷ niệm Đá dựng tượng đài mang dáng những trái tim xếp nghiêng Những phiến đá chất chồng lớp lớp tuổi thanh niên Tạc đất nước thành Trường Sơn sừng sững Dấu tên riêng trong hoang vắng rừng già Rời nghĩa trang Tôi lật đật về nhà Thấy mây trắng bay ngang Bỗng dưng lòng bật khóc Trong đầu lựng ngọn gió ngày xưa Còn tóc đâu mà sợ bạc Chỉ có nơi các anh nằm gác Hàng năm Cỏ rũ rượi xanh Và những tấm bia Vẫn yên lặng xếp hàng để choàng thêm màu trắng Và ngày ngày Mặt trời lại sà xuống nơi này vay nắng... Trường Sơn 1985 tag:www.vnweblogs.com,2008-10-29:103306 2008-10-29T08:03:44+07:00

  Hoàng Trần Cương: Vừa đi vừa ngoái nhìn quá khứ Nhà thơ Hoàng Trần Cương. Đọc thơ Hoàng Trần ...

hoangtrancuong BÀI BÁO   Hoàng Trần Cương: Vừa đi vừa ngoái nhìn quá khứ Nhà thơ Hoàng Trần Cương. Đọc thơ Hoàng Trần Cương đã nhiều, nhưng lần đầu tiên được "mục sở thị" thi sĩ, tôi rất ấn tượng về cách đọc thơ của anh. Trong quán bia hơi tuềnh toàng, giọng sang sảng của anh làm "giật mình" nhiều thực khách. Lúc cao hứng, anh dằn mạnh cuốn sổ trên tay xuống bàn, cuốn sổ mà anh luôn mang theo người để có thể làm thơ, ghi chép bất cứ lúc nào. Và khi cuốn sổ rơi xuống, tôi thấy hàng trăm con chữ bay vút lên, lao vào thăm thẳm trời... - Có nhiều nhận xét về Hoàng Trần Cương mà tôi đã từng đọc. Song phần lớn những từ người ta dành cho anh đều có thể làm trẻ con và người yếu bóng vía... sợ hãi, ví dụ như: thô nhám, xù xì, quyết liệt, cực đoan, "tận bờ sát góc"...Thêm một tướng mạo Hoàng Trần Cương cũng không kém phần làm cho người mới gặp lần đầu cảm thấy đôi chút... chờn chợn. Và một giọng nói có lúc như âm thanh của một chiếc rìu va vào vách đá. Thật khó để nhìn ra bóng dáng nhà thơ trong hình hài Hoàng Trần Cương ở ngoài đời...  + Nhận xét về tôi là quyền của mỗi người. Tôi là người không định giấu giếm mình, và cũng không giấu được ai cả. - Anh sinh ra và lớn lên ở mảnh đất miền Trung nhiều bão gió, lại trải qua một tuổi thơ sớm phải chịu đựng nhiều nỗi buồn. Có thể hiểu đây là hai yếu tố căn bản nhất làm nên tính cách thơ Hoàng Trần Cương, số phận thơ Hoàng Trần Cương chăng? + Tôi cho rằng nhận xét này đúng ở phần căn bản nhất. Bạn biết đấy, không ai chọn được nơi sinh ra và không ai được quyền từ chối mẹ của mình. Tôi luôn thấy mình may mắn vì được sinh ra ở một vùng đất khốc liệt và trong một gia đình có nhiều biến cố, từ khi tôi còn rất nhỏ tuổi. Miền Trung của tôi là vùng đất "phên dậu" của Tổ quốc và hiển nhiên nó phải ẩn chứa những tố chất quan trọng nào đó thì mới có thể đảm nhiệm được vai trò ấy. Trong cái nắng gió, đói nghèo của miền Trung chỉ có hai chữ đói nghèo là có thể thay đổi, và hiện tại đang dần thay đổi. Nhưng yếu tố phong thổ thì mãi mãi không thay đổi. Cũng chính yếu tố này ám vào hồn cốt các cư dân miền Trung. Dẫn giải điều này để nói rằng, cho dù tôi là một người theo học ngành tài chính, có tới trên 20 năm làm kế toán trưởng, trải qua các thời kỳ chiến tranh, bao cấp và chập chững kinh tế thị trường, đó là những hoàn cảnh có phần nào ảnh hưởng đến những câu thơ của tôi. Nhưng ngẫm thật kỹ ra thì những ảnh hưởng ấy hình như không phải. Mà thực ra cái hồn thơ của tôi là sự tiếp nhận vô thức của đời sống, cảm xúc, thi ảnh của những năm tháng thơ trẻ. Đối với tôi, những dấu ấn tuổi thơ là thứ được lưu giữ vĩnh viễn trong tâm hồn mình. Còn những năm tháng sau này chỉ là sự bồi đắp. Những người làm thơ thì không bao giờ thoát ra khỏi những ám ảnh quá khứ và tôi cũng vậy. Tôi đã từng bị cuộc đời quăng quật xuống tận đáy theo đúng nghĩa đen của từ này. Chính điều đó đã tạo nên tính cách thơ của tôi. - Nhà thơ Vũ quần Phương từng nói: "Văn chương thời nào cũng có mốt của nó". Nhìn vào đời sống văn học hôm nay, quả tình cũng có rất nhiều thứ mốt khác nhau. Nhưng tôi thấy là anh không đuổi theo mốt. Thơ của anh, với cái vẻ mộc mạc của mình, với cảm thức về đất đai, đồng ruộng, quê hương, quá khứ, lại còn có vẻ gì hơi... lỗi mốt nữa. Bởi vậy mà mới có người nhận xét, Hoàng Trần Cương là nhà thơ có thứ hạng trong văn học Việt Nam đương đại, nhưng lại không được dư luận chú ý. Vậy, anh có thể nói gì về cái gọi là thời trang trong văn học? + Theo tôi nghĩ văn chương nói riêng và nghệ thuật nói chung không bao giờ là thời trang cả. Tôi không dám coi thơ là thời trang. Vì thế nên chả dại gì mà tôi lại mất thời gian sắm sanh, soạn sửa. Không mấy khi tôi quan tâm đến việc người ta ngó ngàng mình ra sao. Tôi chỉ ngó ngàng chính tôi, xem có khi nào mình trở nên phô diễn không. Với tôi, những người coi văn chương là thời trang, đến với văn chương như đến với một thứ thời trang là những người thiếu bản lĩnh. Vì thời trang là thứ để người ta nhìn vào anh, chứ không phải những thứ tự anh. Nhà thơ có nhiều người yêu quý mình dĩ nhiên là tốt rồi. Nhưng với tôi, có khi chỉ có một người đọc mình cũng đã là rất mừng. - Anh từng tham gia quân đội nhiều năm, là một người lính pháo binh vào sinh ra tử, chiến đấu cùng những đồng đội nổi tiếng trong làng văn chương cùng thời như Nguyễn Trí Huân, Đỗ Chu, Thao Trường, Duy Khán. Nhưng tôi nhận thấy anh không viết nhiều về chiến tranh. Có lẽ nào chiến tranh đã không trở thành nỗi ám ảnh đủ thôi thúc để anh cầm bút? + Thơ tôi không phải không từng viết về chiến tranh nhưng nếu lượng hóa thì quả tình cũng không nhiều. Nói về quá khứ chiến tranh, thực lòng là tôi muốn Quên, vì khi đương đầu với nó, chúng ta đã thể hiện kiệt cùng sự Nhớ. Chúng ta đã không ngần ngại tổn máu, hao xương và tận hiến tuổi trẻ để chiến thắng. Và bây giờ là lúc có thể được tạm Quên đi để có thời gian làm nhiều việc khác. Nhưng hiềm nỗi, chiến tranh là không thể Quên và không được phép Quên. Trong trường ca "Trầm tích" của tôi, nếu để ý, mặc dù không nói trực diện, nhưng xuyên suốt tác phẩm là bóng dáng của chiến tranh. Nó được lấp sau những nỗi đau khác... Bình Nguyên Trang (thực hiện) tag:www.vnweblogs.com,2007-07-13:21316 2007-07-13T07:09:39+07:00

Nguyễn Thuỵ Kha Một thương nhân Việt Nam sang Paris công chuyện, khi về Hải Phòng khoe ngay với nghệ sĩ nhân dân ...

hoangtrancuong TIN VĂN BÀI BÁO Nguyễn Thuỵ Kha Một thương nhân Việt Nam sang Paris công chuyện, khi về Hải Phòng khoe ngay với nghệ sĩ nhân dân Đào Trọng Khánh: Bác hay nhắc đến bác Cương (tức nhà thơ Hoàng Trần Cương) trong cuộc rượu, em mua về làm quà cho bác một thứ có liên quan tới bác Cương.   Khi người thương nhân lấy từ trong túi quần ra một hộp đựng thuốc lá, nhìn vào quà tặng, NSND Đào Trọng Khánh quá kinh ngạc. Hóa ra trên hộp đựng thuốc lá hình chữ nhật có in đàng hoàng tên trường ca Trầm trích (Sediment) của Hoàng Trần Cương vừa được nhà xuất bản Đà Nẵng dịch sang tiếng Anh với lời giới thiệu trân trọng của Giáo sư Hoàng Ngọc Hiến. Trên hộp in đầy đủ tên tác giả: Hoàng Trần Cương (viết đúng tiếng Việt có dấu), tên trường ca bằng tiếng Anh: Sediment, tên thể loại bằng tiếng Anh: Long Poem, tên nơi giới thiệu tác giả này trên hộp đựng thuốc lá:   Sein - Paris (tức là nhà sách Sein bên sông Sein ở Paris ). Nhận được quà tặng, NSND Đào Trọng Khánh mừng cho bạn quá, anh vội gọi từ Hải Phòng lên toà soạn Thời báo Tài chính Việt Nam - nơi nhà thơ Hoàng Trần Cương đương nhiệm vị trí Tổng Biên tập. Đúng ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6/2007 , hai người bạn gặp nhau và hộp đựng thuốc lá đã được NSND Đào Trọng Khánh chuyển tặng cho nhà thơ Hoàng Trần Cương. Vậy là Châu đã về Hợp Phố vào đúng ngày rất có ấ nghĩa này. Theo lời người thương nhân, đây là một hình thức giới thiệu sách đặc biệt của nhà sách Sein- Paris.   Một hình thức giới thiệu tôn vinh văn chương. Khách đến mua sách tới mức tiền quy định là được tặng thêm một hộp đựng thuốc lá như trên. Nếu khách không mua sách thì có thể mua thẳng hộp đựng thuốc lá có in tác phẩm mình ưa thích. Cũng theo lời người thương nhân, có rất nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới được nhà sách Sein - Paris giới thiệu trên hộp đựng thuốc lá. Với Việt Nam , ngoài trường ca Trầm tích của Hoàng Trần Cương, anh còn thấy giới thiệu tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranhÕ của Bảo Ninh và tập thơ Sóng triều Đông của Huy Cận. Nhà thơ Hoàng Trần Cương sau khi sững sờ nhận món quà tặng độc đáo này từ NSND Đào Trọng Khánh mới lục tìm trong tư duy để tự giải thích vì sao nhà sách Sein - Paris lại có trường ca của anh. Hóa ra sau khi xuất bản, Nhà xuất bản Đà Nẵng có chuyển sang thị trường sách Ba Lan vài trăm tập. Một nhà thơ bạn bè của Hoàng Trần Cương là Lâm Quang Mỹ mừng quá đã đem tác phẩm đi giới thiệu ở nhiều nước châu Âu trong đó có nhà sách Sein - Paris. Đấy là sức sống kỳ diệu của những tác phẩm văn chương có giá trị. Chính sách khi đoạt được vài giải thưởng trong nước trong đó có giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2000, Hoàng Trần Cương không thể nghĩ được rằng sau 7 năm,   tác phẩm ấy của anh lại được dịch sang tiếng Anh, rồi lại được bày bán ở châu Âu và kỳ lạ nhất là lại được giới thiệu trên hộp đựng thuốc lá của nhà sách Sein - Paris. Theo lời người thương nhân, hộp đựng thuốc lá anh mua chỉ là hộp có bọc vỏ da. Còn ở những hộp đựng thuốc lá vỏ kim loại, anh còn thấy trên mặt hộp có in khắc chân dung Hoàng Trần Cương, nhưng vì quá nhiều tiền nên anh không dám mua. Câu chuyện vui về hộp đựng thuốc lá này đã được nhà văn Đà Linh và giáo sư Hoàng Ngọc Hiến kể cho rất nhiều người bạn đọc Việt Nam tại Paris. Vậy mà dịch giả nổi tiếng Phan Huy Đường vẫn chưa tìm mua được. Hoàng Trần Cương nhìn hộp đựng thuốc lá có in tên mình và tác phẩm mình thì bần thần đến chán hẳn. Mặt anh lúc ấy giống như câu thơ anh: Mặt anh buồn như đá - ai vất ra ngoài đồng. Cả một đời lính chiến, đổi bao nhiêu hiểm nguy, bao nhiêu vết thương để được một trường ca, thế cũng là đủ tự an ủi mình, an ủi đồng đội thế hệ mình, anh đâu ngờ tác phẩm đã thoát khỏi mình và hiện diện một cách kỳ lạ thế. Anh càng không ngờ rằng nhờ vậy, sắp tới anh và giáo sư Hoàng Ngọc Hiến được mời sang Đại học Nhân văn Da lat ( Texas - Hoa Kỳ) để hội thảo tác phẩm này. tag:www.vnweblogs.com,2007-07-06:20679 2007-07-06T22:55:39+07:00

17. Giao cảm phù sa     Quà tặng của những tháng ngày bình yên Là những loài hoa không nở ...

hoangtrancuong THƠ 17. Giao cảm phù sa     Quà tặng của những tháng ngày bình yên Là những loài hoa không nở theo mùa vụ Thanh thản đất trời Thanh thản thời gian Sông ngắm núi êm đềm mây trắng Biển mong sông bủa sóng xanh bờ Hoa của nắng Là vầng trán mịn màng không một vết nhăn Không có khe buồn kéo về bóng tối Hoa của đất Là nụ cười tươi tắn Không cần học trong chiếc khăn trùm để dấu che nỗi đau và niềm vui sướng Của ít ỏi tháng năm mưa nắng nhọc nhằn Cha muốn nói với các con về một chốn quê hương Không phải bằng cách người ta cô thuốc bắc Kiếm sống thời này Tính bằng giây khắc Nhưng giàu khó mà chi Khi trái tim chỉ còn là cái lọ đựng tro của lửa   Sau này các con lớn lên Đất quê ta vẫn bạt ngàn gió nắng Vẫn bóng cò bay thắm ca dao Và có cả những thân cò kẹt vào kẽ tre trong mùa bão Có cả con đường làng gồ sống lưng trâu dựng một khung nhà trên máy tính Khi con nhỡ tay ấn nhầm phím lập trình   Thời của cha Rồi cũng sẽ qua như táo rụng thình lình Dù chua dù ngọt Những mùa trái xanh Những ngày trái chín Sẽ lại về trong ký ức tươi non Sẽ lại về giữa vui buồn nóng lạnh Cuối hạ đầu xuân Lấp ló trái bói cành Thời của cha Bên trang sách xanh xao bóng súng Biết làm sao Cây muốn lặng Gió chẳng đừng Thời của cha Quá nửa ngập trong rừng Con đừng trách sao tính cha khô cứng Nếu con hiểu Dẫu một chút thôi nhưng trời ơi làm sao có được Dằng dặc cả vạn ngày Trái tim cha ngún cháy Cha nhớ nhà Nhớ mẹ Nhớ quê hương Cha vuốt mắt Nhặt tên Từng hy vọng Mà có khóc nổi đâu Nước mắt cạn lâu rồi   Thời của cha Nghiêng ngả xiết trôi Đã rớt lại sau lưng Những miền tiếc nuối Đã mịn màng phù sa Những bến bờ chờ đợi Để sớm mai này Mắt con mướt xanh Mây trắng lại về làng giong chiều đến Nắng tinh khôi Thơm thảo gió trời Và sông suối Mát lành chao sóng Lại giao hoà như buổi khai thiên Như chiều quê Mùa chín rục đồng   Con ơi con Sau này lớn lên Nhỡ có buồn lo hãy về quê nội Hãy cố bứt mình khỏi phố Thả hồn ra ngoại ô Ở đó Có đồng làng mang màu ngọn đuốc Có ngọn gió lành khoả mát tâm tư Có huyền thoại Cùng các con độc thoại Nơi Thánh Gióng bay lên Nơi cô Tấm hiện về   Và ở đó Đất đai còn nhễ nhãi Giữa những đổi trao Nhượng bán Chuyển dời Đất thầm lặng Tự mình linh ứng Bên những bản hợp đồng mọc hậu bối sụm lưng   Con ơi con Không có mảnh đất nào là đất khổ Cha vừa kịp nhận ra Khi sống quá nửa đời Dẫu mỗi năm về thăm quê ngoại Con mím lợi mím môi Kéo lên từ ruột đất Một nửa gàu nước thôi Đem tặng buổi chiều Để chuộc lại màu xanh xóm mạc Đang lả dần Trên vạt mạ non   Trên trán con Mồ hôi đốm bạc Lần đầu tiên Lần đầu tiên cha nghe tiếng con thất lạc Cha ơi cha Con xin cha đừng bán đất Rồi biết kiếm đâu ra nước giếng ngọt thế này   Cha lạnh người Nâng nắm đất trên tay Run rẩy thấy Màu trái tim đồng đội Và thấy cả điều này Mai ngày con sẽ hiểu Tự thuở tổ tiên ta đất cũng đã thắm màu       18. Vốn và lãi   Mẹ ơi Lẽ ra con cũng đã như bao đồng đội Khi đất nước mình trận mạc Những ngày sống bây giờ Dẫu còn phần lấm láp Nhưng với con Kể như là lãi   Món nợ này Con biết trả sao Biết trả ra sao Khoản lợi nhuận con đang thừa hưởng Phảng phất đêm ngày lớp lớp khói hương Của những tháng năm Đất đá còn sưng sượng Của những quá khứ gần Sớm nguội Của những quá khứ xa Phát xạ âm thầm   Mẹ ơi Lẽ ra thay cho tấm huân chương trên ngực Tấm huân chương Không hiểu sao bây giờ lại có người lén nhét vào ngăn ký ức Là phiến đá xanh Lạnh cứng bìa rừng Đồng đội dựng lên trên nấm mồ của con ngày thất trận Như đã bao lần Hàng dãy ba lô được gửi về hậu tuyến Ôi ! Những chiếc ba lô Còn nhưng nhức xanh thơm lựng mùi hồ Thôi quàng vào vai Mà quàng tên của làng của phố Trên những tấm bia Đẫm máu các anh Mẹ ơi Bây giờ còn được duỗi hai cánh   tay thanh thản Không còn co lên trước ngực Dấu tích thời đao binh Khi tay phải lăm lăm theo tay trái Chẳng sót ngón tay nào Cho mẹ cho em Buổi đồng quê rộ mùa gặt hái Buổi trăng lên em tự vuốt bóng mình   Mẹ ơi Tư bản của mỗi người chính là vận may của họ Tư bản của riêng con Là cuộc sống mẹ cho Những đồng vốn bằng xương cha da mẹ Nương náu trong tim Thắm đỏ nghĩa tình   Con mang lưng vốn hết tuổi khóc nhè đầu tư vào đời lính Đối mặt cùng tháng năm Đọ sức với quân thù tận rừng sâu rú thẳm Bằng sức mạnh của trở trăn Bằng tốc độ Của làn - bắn - thẳng Con quay những - đồng - vốn - thân - mình hết vòng này vòng khác Bất kể mùa mưa mùa khô Bất kể đêm giông ngày hạn Con mang sức trai Chọi cùng súng đạn Mang mạng sống của mình hùn với bao đồng đội Kinh doanh trên trận mạc Giật giành với đạn bom Phần đất lãi   Một phương án sai là cháy vốn Một giải pháp nhầm là bợt mặt trắng tay Biết mấy tháng năm Những người lính nhặt từng xu lẻ Đâu chỉ ngày một ngày hai Và có thể Hoá tro tàn trong lửa Con vẫn tung cuộc đời con - chút - vốn - liếng- cuối - cùng của mẹ lên chặn họng súng thù Cùng đồng đội gom từng phân lợi nhuận Để gộp vào hôm nay Mẹ ơi Khoản vay nào rồi cũng phải trả Chưa trả được bây giờ Thì khất đến ngày mai Nhưng sẽ không có nhiều ngày mai lắm đâu Và con càng không thể Gán cho mai sau Dù một cắc nợ nần Vốn tự có của một đời chắt bóp Mẹ gạn từ chéo áo đẫm mồ hôi Mẹ vớt từ bát riêu cua chiều hạ Của những đồng quê gió máy bạc trời Những ngày con ở trận đã xa rồi Sao mỗi đêm vẫn vật mình thức ngủ Vâng có thể là con chưa đầy đặn Với những gì dạo ấy Các anh trao Nhưng thưa mẹ Trời ngớt mùa giông bão Và con đang có tháng ngày Có lớp đàn em Lớn nhanh bức bối Có đôi bàn tay Rảnh rang đôi chút Đôi bàn tay lại cầm cày cầm bút Khi đắng lòng nắn nót dấu vào thơ   Vâng có thể là con đã như bao người lính Cầu mong Đất nước mình Thôi gặp hoạ chiến chinh   Những ngày con đang sống bây giờ Kể như là lãi…     19. Miền Trung     Bao giờ em về thăm Mảnh đất quê anh một thời ngún lửa Miền Trung mỏng và sắc như cật nứa Chuốt ruột mình thành dải lụa sông Lam   Miền Trung Tấm lưng trần đen sạm Những đốt sống Trường Sơn lởm chởm dăng màn Thoáng bóng giặc núi bửa thành máng súng Những đứa con văng như mảnh đạn Thương mẹ một mình trời sinh đá mồ côi   Miền Trung Đã bao đời núi với bể kề đôi Ôi! Biển Đông - giọt nước mắt của muôn ngàn thế hệ Nóng hổi như vừa lăn xuống Theo những tảng đá cụt đầu của Trường Sơn uy nghiêm Miền Trung Câu ví dặm nằm nghiêng Trên nắng và dưới cát Đến câu hát cũng hai lần sàng lại Sao lọt tai rồi vẫn day dứt quanh năm   Miền Trung Bao giờ em về thăm Mảnh đất nghèo mồng tơi không kịp rớt Lúa con gái mà gầy còm úa đỏ Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ Không ai gieo mọc trắng mặt người   Miền Trung Eo đất này thắt đáy lưng ong Cho tình người đọng mật Em gắng về Đừng để mẹ già mong…     tag:www.vnweblogs.com,2007-07-06:20677 2007-07-06T22:46:07+07:00

Ghìm đầu vào công việc Vẫn lo toan gia đình Như người mặc áo gấm Đi về lẫn vào đêm Xứ Nghệ ơi, ...

hoangtrancuong THƠ Ghìm đầu vào công việc Vẫn lo toan gia đình Như người mặc áo gấm Đi về lẫn vào đêm Xứ Nghệ ơi, xứ Nghệ Cực đoan đến vô cùng Có rừng chen với bể Buốt lạnh cùng nắng nung   Ai người đi ra bể Ai người ngược lên rừng Vẫn đậm chất xứ Nghệ Nóng nảy đầy bao dung   Biết ngày mai gạo hết Sấp mặt xuống luống cày Rít thuốc lào ăn khói Trằn mình trả nợ vay   Xứ Nghệ ơi xứ Nghệ Hiện hình cùng miền Trung Đã thế và mãi thế Giữa tháng năm điệp trùng Bây giờ con cá gỗ Thong dong giữa đại ngàn Nghe nói rồi hoá thạch Lặn vào dòng sông Lam     16. Đá đỏ     Đá đỏ kết tinh từ máu người Đã ngàn đời chìm nghỉm đất sâu   Làng nghèo Sao còn lắm rác Để đất đai sinh rặt chổi cùn Những đồi chổi rành Những truông chổi đót Quét vẹt trời miền Trung Cạnh đá sắc còn hằn nguyên vết chém Dấu tích tháng năm buồn Nghèo khó cắn xé nhau Con đi qua những địa tầng mưng máu Gặp những   hình nhân rỗng tim Gặp những trung thần chết đứng Gặp những vương triều xô nghiêng chính sử Bây giờ hoai rữa hư không   Lũ đàn ông Mặt mày như chó vện Dưới hang hốc bò lên Sau một ngày Người đột lốt ma Sau một đêm Ma lột thành người   Đá đỏ Đâu chỉ là may mắn Của người hay của ta Lẫn trong đá vôi, đá mồ côi, đá mẳn Lẫn trong những cơn ho khản đắng Lẫn trong trận mưa rừng nhấm nhẳng Đá đỏ hiện hình Đá đỏ mất tăm   Ta lẫn vào vỉa mạch xa xăm Chạm hài cốt bao thời lính trận Bên thanh kiếm trần không rỉ Hòn đất rụng trên đầu   Ngỡ vẳng tiếng ngựa phi Ta men theo hoá thạch trơ lì Thấy người sảy chân ngã quỵ Thấy người chết không kịp kêu   Mẹ ơi Đá đỏ kết tinh từ máu người lương thiện Trầm uất gì bẹp dí dưới vực sâu Mảnh đất này ngỡ có gì đâu Ngoài gió Lào bỏng rát Bạc phau trang vở trắng học trò   Con không tin mảnh đất này rụi rọ Ai ra đi cũng chẳng muốn quay về Có một mảnh đời còn trong đống rác Xin mẹ cho con bới tìm Con không tin Xứ này đói lịm Khi chân trời vẫn rợp cánh chim Giữa ngổn ngang đá gan gà thiêm thiếp Nhú lên câu ví dặm đậm đà   Con là thằng con trai của cha Không tin nhà mình suốt đời lợp rạ Không tin da đàn ông làng ta hễ quệt móng tay vào là bong như vẩy cá Thường mượn khói thuốc lào chườm nỗi xót xa Và thả xuống sông đống ưu tư để tống khứ bao trưa chiều mệt lử   Những đêm rằm Con quỳ trước án thư Lặng lẽ thắp hương Lật từng trang gia phả Cầu mong đá mềm như đất Để nhỡ có va vào không gẫy cẳng què tay Để khi được còn canh chừng khi mất Ôi! Những viên đá đỏ trớt trầy Đã ngàn đời chui lủi với hoàng sơ   Trai làng ta Rồng rắn theo nhau lên miền ngược Âm thầm như nước Lần tìm quá khứ bớt vận may Quá khứ ngủ vùi trong đất   Lặng câm trùng điệp thượng ngàn Nín bặt đêm ngày Không hé một câu Thất cơ rồi lỡ vận   Như người lính không cam làng bại trận Găm mặt mày lê hết với bùn đen Những số phận không bắt ánh đèn Đem sức vóc thử một lần may mắn Họ là con Trong con có họ Tìm tương lai ngay chính tay mình Trời trên đầu có lúc bớt xanh Đất dưới chân Có kỳ đỡ lạnh Những hố hào đá đỏ gầy xanh Những mặt toàn sương gió Con lặng soi hòn đá đỏ trên tay Gặp sắc lửa tháng năm binh biến Gặp dáng mẹ buồn lo khẩn nguyện Gặp màu xanh hút hồn thăm thẳm mắt em   Đá đỏ Mặt trời ngầm của đất Lưu giữ trong mình Cốt lõi nhân sinh         Từ đất vùi cát lấp Lại hiển linh Nơi cơ khổ bần hàn   Mẹ ơi Sau những tháng ngày độn thổ Con ngoi lên Từ thăm thẳm đại ngàn Bất chợt Quờ tay lên ngực Bắt gặp trái tim mình Trái tim thắm màu đá đỏ Vẫn nguyên hình thuở cắt rốn chôn rau. tag:www.vnweblogs.com,2007-07-06:20676 2007-07-06T22:40:49+07:00

14. Cấu trúc làng     Thuỷ chung và nhân hậu Những quê làng Suốt một thời rặt áo màu ...

hoangtrancuong THƠ 14. Cấu trúc làng     Thuỷ chung và nhân hậu Những quê làng Suốt một thời rặt áo màu nâu Tre pheo cụt ngọn Đêm tối trời Lốc xoáy hình vành nón Mẹ chạy ra vườn tuốt lá chuối khô Nhét vội vào khe mắt mùa đông Giấu che bếp lửa   Ròng rã đêm mưa Vẳng tiếng khóc trẻ con Trên ngọn cây bên nhà hàng xóm Ngoài cổng rớt xuống tiếng kêu của con chim ăn đêm Mẹ bảo xóm ta lại có người tử trận Những ngón tay buông theo tiếng thở dài của   mẹ Xáo chậu than hồng Xao xác tàn bay Làng tôi xanh Sao những rặng tre gầy Lại chỉ đẻ toàn bầy tre đực Những lóng tre vút trên miệng vực Rợp bóng cùng trời xanh Buổi giặc trời ám sát ban mai Mẹ đẵn tận gốc những luỹ thành chắn sóng Những thân tre cụt ngọn Kết bè kín mặt sông Dòng sông đi ra biển Những chiếc gậy tre tuôn về phía biển   Ròng ròng mùa chinh chiến Bờ tre còm rướn sức trổ mầm non Một sáng quân thù ập đến Đã thấy tre chống nạnh đứng trước thềm Tạnh bom rồi Giấc ngủ tròn đêm Mẹ không về phố Ở thị thành không có những cây tre cụt ngọn   Mẹ trở lại cánh đồng Khom mình vớt lúa Bữa về thăm con bất chợt nhận ra Một cấu trúc có từ muôn thuở Cấu trúc hình bông lúa Những hạt lúa ken nhau dày đặc Đứng trước đứng sau Gié ngắn gié dài Hạt mẩy không che Hạt gầy không lép Xúm nhau thành ruộng thành đồng Kết tụ mùa màng đi dọc tháng năm Bỗng nhớ luỹ tre làng Bao quanh thôn xóm Những bãi bờ ken dày tre Thánh Gióng Cái giống tre gan góc trong gió sóng Cũng xúm nhau như lúa đồng vào vụ gặt Cấu trúc của làng hiển hiện xanh   Con tắm trong kỷ niệm trong lành Mải miết theo bến bờ xuôi ngược Nước xanh không có tuổi Những con sóng cũng xếp bên nhau lần lượt vỗ bờ Những con sóng rợp bóng tre bóng lúa Cấu trúc của làng Nghĩa tình của mẹ Đậm đà nhân ái sâu xa   Ai lọc mà nước trong Ai quấy mà sông đục Nén đau sóng đi vòng Cho bờ thôi xới lở Những dòng sông quặn thắt Chở đẫm mình phù sa Nước xiết như bào ruột Vẫn buông mình đi xa Những dòng sông gầy rộc Những luỹ tre quanh nhà Những cánh đồng của mẹ Rồi đi vào miền xa Rồi lặn vào trầm tích Rồi ngập tràn nhung nhớ Rồi trăng non bói tìm       15. Cá gỗ     Năm tròn bẩy tuổi đầu Theo cha ra Hà Nội Biết con ai bằng cha Đang lập loè lớp một   Cơ quan ở Ngọc Hà Trường mượn Đinh Hữu Tiệp Tan học băng về nhà Ôm hơi cha ngủ thiếp   Lớp Một trong làng hoa Hương thơm tràn trang vở Cạnh sân xanh bóng nước Ao làng mây trắng qua   Cả lớp toàn người Bắc Riêng mình con Nghệ An Hay giơ tay thắc mắc Mà giọng thì oang oang   Cô giáo nghe không rõ Nhiều khi xuống tận bàn Giọng cô trong như gió Nói chậm cho rõ ràng   Ngay buổi học đầu tiên Đã bị nhà trường phạt Đứng úp mặt vào tường Trán bây giờ vẫn rát   Bữa ấy đến phiên trực Của nhóm ngồi bàn đầu Con trai trèo lau bảng Con gái xếp ghế bàn   Con chỉ cái giẻ lau Nói với hai bạn gái Đưa hộ cái nùi trồi Bạn lại mang mũ đến Chuyện bắt đầu chỉ vậy Cả nhóm ra rửa tay Đằng ấy người mô rứa Nói như Chi -ca - gô Hai bạn cười ngặt nghẽo Tóc đuôi gà cười theo Lại còn nheo cả mắt Lại còn dẩu cả môi   Đúng là dân cá gỗ Giẻ lau gọi nùi trồi Đã thế còn hay nói Phát biểu nghe không ra Tức thì con bốc hoả Không nói cũng không rằng Ngồi giữa đứng bật dậy Gạt phăng bạn xuống ao   Con gái không biết bơi Suýt nữa thì chết đuối Cả lớp nháo nhào nhào Như bầy ong vỡ tổ   Vốn là con rái cá Của hai bờ sông Lam Con nhào ngay xuống nước Kéo hai bạn lên bờ   Trường mời cha đến vội Lo lắng con mò theo Thầy đón cha trước cổng Ngực con trống đổ hồi Không biết cha thưa gì Thầy bắt tay thật chặt Tủm tỉm nhìn con cười Còn dắt tay vào lớp   Lớp Một ơi lớp một Thật chẳng hiểu làm sao Hai bạn gái ngã ao Lại chơi thân con nhất Trái sấu non xanh mướt Que kem giờ ra chơi Bạn giấu mang đến lớp Dúi vào tay tớ mời   Mỗi lần qua trường cũ Tôi bần thần bờ ao Soi tìm trong bóng nước Đôi bím tóc đuôi gà   Về nhà gạn hỏi cha Sự tích chuyện cá gỗ Cha cười hẹn buổi tối Cùng nhau ra vườn hoa   Dọc đường níu tay cha Con luôn mồm lục vấn Cặp con toàn sách vở Có con cá nào đâu   Xoa đầu con cha kể Tục truyền từ ngày xưa Có ông đồ hay chữ Người xứ Nghệ - quê mình   Ông đồ ham học lắm Chữ của làng hết rồi Ông cất đường lên tỉnh Tìm thấy toát mồ hôi   Đói cơm còn chịu được Đói chữ thì khổ to Trong làng người già bảo Phải ra thị thành thôi   Tìm thuê nơi ở trọ Cùng nhà lắm kẻ giàu Mình áo nâu tráp vá Phận nghèo ăn muối rang   Học chữ thì ông giỏi Cái nghèo giấu vào đâu Nằm vắt tay qua trán Suốt đêm ông ôm đầu   Hôm sau ông lẳng lặng Mượn trăng khuya làm đèn Lấy một khúc củi nhỏ Ngồi gọt cả màn đêm   Thế rồi từ khúc củi Một con cá ra đời Một con cá bằng gỗ To bằng ba ngón tay   Ông lật ngang lật dọc Trổ thêm vẩy thêm vi Con cá trông như thật Nhìn qua chẳng biết gì   Lựa một nơi quạnh vắng Xa tít tận ngoài đồng Ông cho rơm bén lửa Và đem cá lên hơ   Con cá gỗ được nướng Toàn thân đã rộm vàng Lưng trông như cá chép Bụng lại giống cá tràu   Nướng xong đem rang muối Muối mặn bám đầy vây Trông xa tưởng cá ướp Nhìn gần hoá cá kho   Thế rồi từ buổi đó Cứ bữa cơm hàng ngày Ông cho thêm nước mắm Bày cá gỗ ra mâm   Cơm hết cá vẫn còn Ông toàn chan nước mắm Bạn bè không ai biết Xong rồi cá vẫn nguyên   Cứ mỗi lần ăn xong Nhè lúc không ai thấy Ông bọc lá chuối khô Giấu cá vào trong tráp   Ông ngày càng học giỏi Không còn ai chê nghèo Được ăn cơm với cá Nhà trọ khối người ghen   Như cái kim trong túi Lâu ngày cũng lòi ra Rồi một bữa vô tình Bị mọi người phát hiện   Hôm ấy ông lơ đãng Hết sạch lá chuối khô Ông vội chạy ra vườn Bỏ cá nằm trên đĩa   Bà chủ trọ đi dọn Vô tình đánh rơi mâm Bát đĩa vỡ tung toé Con cá vẫn cứng đơ   Thấy lạ bà nhặt lên Săm soi nhìn kỹ lắm Thì ra con cá gỗ Của ông đồ miền Trung   Khe khẽ đặt lên bàn Bà lặng người vào bếp Ông thầy đồ trở lại Trong mắt đầy bóng đêm   Từ đó khắp nhà trọ Chuyện cá gỗ loang xa Chuyện ông đồ xứ Nghệ Học giỏi nhưng giấu nghèo Rồi khoa thi năm ấy Ông giật lèo Trạng nguyên Sau làm quan to lắm Thượng thượng thượng đẳng thần   Ban đêm ngồi luyện chữ Ban ngày giải oan gia Làm quan mà liêm khiết Bạc đầu vì thiên thư   Ngày ông về với đất Lương dân lập đền thờ Cái tráp cũ vẫn cất Con cá gỗ gầy xơ   Sự tích con cá gỗ Là giai thoại mà thôi Con cố học cho giỏi Để mai sau thành người Giọng cha tối hôm đó Còn đượm ấm đến giờ Trời đêm bằn bặt gió Mắt con đầy mộng mơ   Cá gỗ ơi, cá gỗ Là người dân đất này Trầm mình trong đói khổ Vẫn thả hồn gió bay   Như bát cà trắng muốt Mặn mà và giòn tan Như nước chè xanh đặc Chát môi lại đậm lòng   Cần cù và học giỏi Chịu khó lại chăm làm Trọng nghĩa tình khí khái Đối đầu cùng gian nan Cá gỗ ơi, cá gỗ Nghe vừa giận vừa thương Giận một thời giông tố Bạc mặt vì quê hương   Thương một thời quá khứ Tự mình với mình thôi Giấu nghèo như giấu nhục Đổi đắp khoảng yên bình   Vùng đất của địa linh Tít tắp chân trời rộng Những người dân đất này Chưa ngơi tay chèo chống   Sông đặt tên sông Lam Mộng trùm xanh biển cả Núi thì kêu rú Quyết Chí vững tựa thạch bàn Ôi ! Xứ Nghệ, xứ Nghệ Đất vàng của xưa sau Giữa mưa bào nắng phế Lung linh vẫn giữ màu   Yêu thì thật là yêu Ghét thì rành là ghét Những người dân đất này Không nhùng nhằng khoảng giữa   Người xứ Nghệ có lửa Tự thuở còn sơ sinh Muối tẩm vào măng nứa Thích rau sống bốn mùa   Đã chơi chơi hết mình Đã làm làm kiệt sức Thẳng thắn và đẫm tình Nói xong là hết chuyện Khi vui nhường bè bạn Khi buồn chịu một mình Thời chiến là xung lính Súng lằm lằm trong tay   Trung thành mà quyết đoán Tỉnh táo đầy đam mê Có lỗi thường nhận hết Được thưởng ít mang về   Không nói thì ngồi im Đã nói là nói thật Dối trá chui xuống đất Vẫn lật đá móc lên tag:www.vnweblogs.com,2007-07-06:20675 2007-07-06T22:38:23+07:00

11. Địa linh   Mẹ ơi Mẹ đã cho con trái tim mang hình chóp núi Chống nắng chọi mưa Trần trụi dưới trời ...

hoangtrancuong THƠ 11. Địa linh   Mẹ ơi Mẹ đã cho con trái tim mang hình chóp núi Chống nắng chọi mưa Trần trụi dưới trời Cái chóp núi vừa ngoi lên đã chui qua cát bụi Nghèo khó niềm vui Giàu có nỗi buồn Những nỗi buồn có rễ Đá hộc tựa vào đá tảng Sóng ngầm khởi đáy biển sâu   Con tựa vào huyết mạch Tựa vào phúc đức cho ông Tựa vào miền tâm linh chưa ghi trong sổ sách Nơi mùa hạ long đầu Nơi mùa đông lỏng gối Nơi thiêng liêng thơm thảo tình người Nơi nước mắt sáng cùng ngọn nến Lắng tiếng thời gian Lắng ngọn gió xoi lên từ đất Lắng giọt mưa lật đật ngang chiều Lắng bóng nắng những hôm trời đau yếu Gặp trăng thâm quầng đứng khóc cạn đêm Gặp những dòng sông thoi thóp nước Gặp những lối mòn cắt mặt thời gian   Con sinh ra mắt ngợp đại ngàn Rừng rú rậm xui buổi chiều đến sớm Đất thương người lo trời chóng tối Những gò đồi tím lịm sim mua Những bãi hoang loang đầy vọt bổi Sim chín thay cơm Lá bổi thay đèn Suối đã nhỏ còn trườn ngang vách đá Đất gan gà rỗ hoa Vực xoáy sông sâu Nỗi lo xoáy trắng đỉnh đầu Đôi mắt xoáy trời chín nẫu Trước mặt Sau lưng Không chỗ đi ngang về tắt Về tắt mắc rừng Đi ngang vướng biển Đất và người Tự soi bóng nhau   Thời chiến lên rừng Thời bình xuống biển Mặt tháp trùng dương Lưng dựng đại ngàn Núi biển sông sâu Phanh trần tính cách Đội lửa trên đầu Dẵm sóng dưới chân Những khát vọng mọng như ai nấu Mang đậm sắc trời Tẩm ngẩm xanh   Cơn gió nào áo xống phong phanh Cơn gió nào đi đêm không lạc Cơn gió nào thổi cay thổi rát Cơn gió nào cào lửa vào đêm Gió Lào Gió Lào Thổi khô nước mắm Mẹ giấu biệt trong buồng mà gió chẳng buông tha Tội nghiệp chiếc nút lá chuối đã luội teo rồi vẫn khổ Sáng ngày ra Mang tiếng mang tai Sao trong chai lại tròi lên muối trắng     Chiều chưa nguội nắng Ngoài đê cỏ hỏn hẻn cười Đất đã giật mình nghe sấm đuổi Lòng sông đã co rúm bàng hoàng Mùa lũ theo con kiến càng Leo cong ngọn cỏ Mùa lũ theo đàn kiến đỏ Men ngược bờ tường Mùa lũ đuổi bầy kiến đen Tha rơm vào tổ Mùa lũ xua đàn kiến gió Bỏ nhà đi hoang Mùa lũ đẩy cánh kiến vàng Sang nhà hàng xóm Bờ sông lập loè đom đóm Mẹ bảo năm nay lại lụt to rồi   Mẹ ơi Sau những nhọc nhằn mê lú Sau những trận đụng đầu nát ngấu với gió mưa Phút yên bình con mới tỉnh ra Thôi thì đành tính đường sống chung với lũ Thôi thì đành nhịn nhường nhau mà dỡ rào mở lối Sông có phận sông Người có phận người Mắc mớ chi mà tính toán hoán đổi Mắc mớ chi mà sấp mặt tối mày   Của rẻ của ôi Nhà đông con lấy cái no làm chắc Áo anh em mặc Khoai sắn thương nhau láu táu để dành Những chiều xanh Gió lổng đổng tông vào máng xối Lá vàng rụng khắp nhà kết bạn với buồn lo Nhọ mặt người mẹ còn lọ mọ Dé lúa xạc   xờ là rớ lại của cơn mưa Con nói năng nhặt chặt bị mà chi khi nước chảy chỗ trũng Mẹ cười sống trên đất này Phải tằn tiện nhưng không bần tiện Miếng ăn quá khẩu thành tàn Có điều chi thì cũng nên một vừa hai phải Bằn bặt, ngày thôi Năm bồi tháng lở Hình như sông cũng nằm mơ Nửa đêm sóng cười trắng xoá Hình như bến bờ đau đẻ Khoắt khuya đất vật ùm ùm Những dòng sông sinh ra như để chuyên làm lụng Phù sa sa thải phù sa Lở bồi túm tụm Chụm sóng vào biển khơi   Nhiều lúc con thầm cật vấn mình Vì sao buổi chiều không trẻ Cái tươi trẻ của mưa rào mùa hạ Xả mình vào đất đai Xả mình xuống những vách đá trơ lì bạc phếch Hầm hập quanh năm mà lạnh cóng cuối ngày Cái tươi trẻ của cánh đồng làng ríu ran hương lúa chín Tóc thôn nữ dài nhấp nhứ bóng trăng Tóc thôn nữ dài mê mải xanh rải bình yên lên sóng lúa Lên lớp bùn còn lón tón vết chân cua   Vì sao con không có những dòng thơ nằm ngay ngắn trên cùng mặt phẳng Những dòng thơ tươi tắn như mặt hồ phăng phắc đợi mùa thu Những ngày thiếu sóng Nước lóc bóc lọc mái chèo mà sông chẳng sủi tăm Những trầm tích giữa bộn bề năm tháng Khuất mình nhưng chưa khuất bóng Khuất mình nhưng không khuất lặng Như mây trắng trên trời Như ngọn sóng dưới sông Như mưa chưa ngừng rơi Và gió Hững hờ hò hẹn với xa khơi     12. Thành hoàng     Thành hoàng làng tôi là cậu bé chết trôi Dạt vào bãi sông mùa lũ nổi Sau ba ngày mối xông Sau trăm ngày em thành người muôn tuổi   Quê kiểng nghèo Không sắm nổi một chiếc bè thân chuối Để em thành thằng bé trôi sông Cảm ơn cánh đồng Vẫn để dành cho làng đàn mối Vẫn để dành cho thành hoàng nguồn cội Khi thượng nguồn tống lũ về xuôi Rồi đêm đêm giữa mùa nước lên Ngoài bãi sông có tiếng người lục đục Từ ngôi mộ mối xông Nhảy chân sáo chạy ra một bóng trắng choai choai hì hục Bóng trắng lấm lem không rõ mặt mày Sáng ngày ra làng bàng hoàng ngơ ngác Trời đã cho mình vị thần hộ đê   Những hang hốc dẫn lũ vào tuốt lúa Những lối mòn chuột cống chạy ra sông Những vết nứt trên thân đê một thủa Bỗng kín bưng như chưa có bao giờ Bổng tản theo họ hàng nhà kiến Lụt lội nhiều năm không sục vào làng Năm tháng thênh thang Nửa đêm thành hoàng lại rời ngôi đền cổ Ngôi đền được dựng lên nơi mối đùn kín mộ Ngoài bãi sông Những cơn lũ thở dài Hậm hực lảng qua làng Nước trượt trắng chân đê   Giữa giông gió triền miên Trong tiếng sóng gầm gừ mệt lử Bỗng khanh khách vọng tiếng trẻ con cười Đền thành hoàng thơm lừng cơm nếp Đền thành hoàng thành nơi dâng lễ Bọn trẻ xóm tôi lẻn đến nô đùa Ký ức một thời vây bủa Khắc đậm trong ta huyền thoại xóm buồn Biết người già vì sao thích lang thang Biết phù sa vì sao rớm đỏ Đồng ta đất vẫn bạc màu Mặt người còn nhàu sương gió Đêm thì phải đen Ngày thì phải   sáng Những mập mờ xin thả trôi sông   Thành hoàng làng tôi mang lứa tuổi học trò Í ới vượt sông mùa nước cạn Pháo sáng ngang trời Mập mờ đêm tối   Mùa bão giông bụng đói mắt mờ Giấu kín sau lưng sách vở Giấu kín sau lưng món nợ Tôi bơi ra giữa dòng săn tìm cây gỗ mục Xoá sự dối lừa Ném xuống vực sâu Để lũ lụt thôi lập lờ điêu trá Rủ trẻ con ra sông Rủ trẻ con đuổi theo ảo mộng Thành những thành hoàng lang bạt theo sông Thành hoàng làng tôi là vị thần muôn tuổi Dân làng tôi hiền thảo Quanh năm suốt tháng lam làm Nhìn người không nhìn mũ áo Trước đình hay đếm trăng sao     13. Thiên nhiên     Trời sinh thành mùa hạ Đất dâng hiến mùa đông Trong ngần nguồn suối Tình yêu mang đẫm mình bóng mưa phiêu diêu Phủ trắng chân trời tháng hạ Em mát rượi như ngọn nguồn hoang dã Anh khát thèm Môi sém nửa vầng trăng   Lúa trổ đòng ngóng mưa có như anh mong em Nấu cơm thành cháo Đụng vào nhau Là trẻ con rông rổng sổ lồng Bếp than hồng rực trong đêm lạnh Ngọt ngào cay xót Em thấm vào anh Đam mê lịm ngọt Như ngải như bùa Như bão như giông   Giai điệu của rừng Giai điệu của sông Gọi trăng vào đêm Gọi nắng vào ngày Em ngang qua chiều Nắng thơm mùi rượu Mắt sông Môi lửa Gió lên đồng   Đầu hạ cuối đông Mặc kệ Đã là lửa thì cháy Đã là mây thì bay Em là thế Và anh là thế Xanh nghiêng đêm Và thắm lệch ngày Giấu làm chi đầu mày cuối mắt Nén làm chi cho thắt nhịp tim Cơn mưa rào đâu hạ Chìm ngập ao chuôm Mát lựng hè   Mưa đan mưa Nắng trào xanh gió Những mạch ngầm Thầm nặng sủi tăm Mạch ngầm có sóng Cất trong mắt ai Cho thu trở lại Như trầm tích vô hình Như trầm tích trĩu nặng Trốn vào sắc cỏ hoang Trốn vào tiếng thở dài của gió Trốn vào dòng sông Cạn nước vẫn dạt dào Em là cơn mưa Vỗ về nắng hạn Xanh như tán lá Loang vào nỗi nhớ Khoảnh khắc gặp gỡ Mờ đất tối trời Như là ngọn lửa Sấn vào đêm sâu Đêm ngày sấp ngửa Đất nâu Gọi mùa Trời xanh lá lúa Nước xanh màu trời Đêm chờ Ngày đợi Bây giờ mưa rơi Bây giờ nắng rực Bây giờ mặc sức Giao hoà thiên nhiên   Tình như sóng biển Tình như mưa nguồn Thời gian thác cuộn Ngả nghiêng vui buồn Nắng say đỏ ráng Em đến với ngày Mưa đến với đêm Và anh mang gió Ôm mưa ngang thềm Mưa chừng đã lạnh Nép vào trong anh Chỉ màn đêm biết Thiên nhiên trong lành   Em ngang qua chiều Nắng thơm mùi rượu Mắt sông Môi lửa Gió lên đồng tag:www.vnweblogs.com,2007-07-06:20674 2007-07-06T22:36:18+07:00

8. Hoàng hôn màu cỏ   Khói lửa tạm lắng rồi Gói chiếc ba lô phồng căng thời trai trẻ Con trở về ...

hoangtrancuong THƠ 8. Hoàng hôn màu cỏ   Khói lửa tạm lắng rồi Gói chiếc ba lô phồng căng thời trai trẻ Con trở về miền ao ước Rải tiếng cười lăn xuống gậm giường Ngực để trần Áo trận lỏng tay Một mình đứng khóc thầm cùng cỏ lác   Không còn sợ thần sắc long đong Không còn lo chùm bom thù đi lạc Mẹ bảo Còn hai bàn tay là còn của nả Còn nhớ về những nấm mộ rừng xa Thế kỷ này vẫn lắm quỷ nhiều ma Chỉ có bầu trời làng ta đang trong trẻo lại Những chiều tà Dân làng không túm tụm nhau ngoài bãi Hoảng hốt nhìn những lằn chớp đen chèn ngang lễ cưới   Hoảng hốt nhìn những sân trường sạch bóng trẻ con Hoảng hốt nhìn vào lòng mình thấy ruột gan nóng rần như lửa đốt Bói đâu ra bóng dáng của ngày thường Bói đâu ra tiếng gà trưa đảo trứng Tiếng mõ trâu chùng cả dáng chiều   Mẹ ơi! Con nào dám cầu xin chi nhiều Sau chuỗi ngày chinh chiến Sau chuỗi ngày rụng rơi như bồ hóng Những năm tháng hoả lò không sót lại muội than Cho con xin vỏn vẹn một ngày Trải lá chuối lên xó vườn rậm cỏ Nằm dang tay dang chân Để nghe gió thì thào to nhỏ Để dõi theo mây núi trắng ngần Để nỗi nhớ lần về tận ngõ Theo chuyến đò ngang Dụi mắt Đỏ chân trời Lặng yên lặng yên Con lặng yên nghe Tiếng giao thông hào thở phào dưới nắng Tiếng con đường làng lang thang theo cây Tiếng rơm rạ sà vào nhau run rẩy Có gì đâu Mà con ngất ngây Dè dặt đến cả từng hơi thở Nằm trên đất như đi trên dây Gặp những điều trong giấc mơ mới thấy Nghe cả những lời lớn lao bình dị Của chiến hào xưa Của con đường cũ Của ruộng lúa trước nhà Của dòng sông ngoài bãi Nói về may rủi được thua Nói về ước mong khát vọng Nói về nhân ái thuỷ chung Nói về buồn vui tắt đỏ   Mẹ ơi Xin cho con thêm một lần thả mình trên cỏ Thiếp đi dưới bóng của làng Giữa mơ màng thức ngủ Nghe thì thầm trong đất Nẻo đường dẫn đến mùa thu Nẻo đường ngược về lịch sử Nẻo đường dài ngắn xưa sau Trời trong vắt Mắt người xa xứ Nỗi nhớ thì gần Cái nhớ thì xa   9. Bóng đa làng     Người lính mải mê với súng Có lúc lãng quên những viên đạn rời nòng Quên đi vùng chiến địa đưa mình vào trận đánh Quên đi cành lá nguỵ trang từng đổi cả mạng người Riêng viên đạn biết mình đi tìm đích Đầu đạn cũng quên nơi phát hoả (Ôi ! Giá mà con cũng được nguôi quên)   Ta nhiều khi mình dấu cả mình Bỏ sót những cái đích kề cận Quay lại tìm trời đã nín thinh Quay lại tìm ta không là ta nữa Cái đích xưa Giờ đã cũ mèm Mây trắng lắm Mút năm Ta ngồi lặng Soi gương vào tảng nắng sau lưng Nấu nung chi Chiều đứng lì trên bến Sông buồn lạnh bóng nước trôi Đò cạn lối Bến ngóng đò đứng lặng Gió dong mưa Im ắng xuống đồng   Không gian mênh mông Đầy giới hạn Thời gian vô tận Mải long đong Ngửa mặt va ngày Mở mắt vấp đêm Ngã ba ngã tư Đèn vàng đèn đỏ Đi khó Về cũng khó Lối trước ngõ sau Nhan nhản lõm lồi   Sắp đặt đời mình đâu chỉ tự mình thôi Gặp cầu phải qua gặp sông phải lội Vẫn còn nhiều nẻo đường trên mặt đất này chưa có lối Mà cái đích mỏng manh lại tấp tểnh tận đâu rồi Mẹ dặn con ra đường nhìn thẳng Nhưng đừng quên ngoái lại phía sau Nhìn thẳng để tới nhanh Ngoái lại đằng sau để không về muộn Gắng nhớ những gì cần nhớ Và chớ phung phí thời gian vào những cái phải quên Nghĩ suy nên cứng cáp Nói năng lại phải mềm Quá khứ không toàn là kỷ niệm Quá khứ có lúc còn buốt óc Quá khứ lộ thiên Có đá có vàng   Có cả những báu vật rồi ngày mai ai may thì sẽ thấy Có cả những màu mây chưa từng đến với trời Có cả đống bão giông đang tích điện đợi ngày dâng hồng thuỷ Và có cả gương mặt của chính mình sẽ mọc lại với mùa sau Nếu ai quên quá khứ của mình Một mai thôi Như dòng sông tắt nước. Mọi mạch nguồn buồn bã ngược về non Lại về với con Cái nhớ chẳng chịu già Thanh thản đồng quê mùa gặt hái Rơm vàng đơm nắng trên đê Rơm vàng nhảy lò cò với cỏ Rơm vàng nguýt lườm lũ nhỏ Cơm mới nức thơm cười trắng vung nồi Lại về với con mùa tằm ăn rỗi Nong kén vàng rủ nắng vào đêm Tiếng xa quay ươm tơ vào giấc ngủ Tiếng bãi dâu rũ nước đợi trăng ngần   Lại về với con hoa cải ngoài sân Mùa hạ thèm chua mùa đông thèm mặn Những chuyến đò ngang neo vào số phận Có phải vậy   chăng Mà con sinh ra thì tràng hoa đã quấn cổ ba vòng?   Lại về với con những đêm trời trong Dọc luống khoai lang mỡ màng đất bãi Lũ trẻ bò toài lổm nhổm cùng trăng Đuổi bắt cánh cam vồ chụp bọ rầy Vồ chụp những niềm vui chỉ bay về khi nỗi lo đã vãn Khi trong bồ ngô sắn cũng ngủ say Có nỗi nhớ hằn lên vết cháy Đến bây gìơ vẫn bỏng rát tâm tư Mẹ ơi Bữa để xổng con cá chầy ngoài bãi (Con cá chầy sẽ mang gạo về cho các em con Không còn vừa ăn cơm xong lại nhồi thêm khoai sống) Nhìn chú cá mừng rơn thoát nạn Con lẳng lặng về nhà Bưng hũ cá choai mẹ dành để bán Giấu biến vào người Phóng một mạch ra ao Từ ngực con phóc ra một trận mưa rào Phóc ra những quầng sáng lần đầu tiên con biết. Nhìn mặt ao lần đầu tiên có sóng Lũ em đứng vỗ tay Mẹ rấm rức cười Mắt mưng mưng gió Con ngơ ngác dòm trời Chiều vẫn nắng chang chang Sao mắt mẹ không mưa mà ướt Sao người lớn miệng cười mắt khóc ? Khung trời tuổi thơ mát lựng từng chân tóc Con gối đầu lên năm tháng vỗ về Những ngôi chùa một thời cả ông bụt cũng bỏ làng hành khất Nằm lại chiếc bình vôi sứt miệng Lăn lóc ngoài bờ tre Lũ trẻ làng sao giống cái bình vôi Lăn lóc trong cơn đói Mái đình làng ngói mục rữa rồi không ai dọi Hương khói đói meo Luẩn quẩn theo rạ rơm ra sưởi nắng trước hiên nhà   May cho làng còn lại cây đa Cây đa đề không ai rõ tuổi Trẻ con trốn học chui vào hốc đa Sáo đen uống nước chui vào hốc đa Quạ khoang rình mồi chui vào hốc đa Những câu chuyện của bà Từ cây đa bươn ra Những ao ước của cha |/span> Từ cây đa sải cánh Những niềm tin của con Từ cây đa buông rễ Bóng đa là nơi giấm những vui buồn thành của ăn của để Bóng đa là phong vũ biểu của làng Bóng đa tàng hình con ma cố Bợ Hay nhát trẻ con và nói trạng như thần   Những đêm giữa tháng Cây đa là nơi trăng mọc Nơi mắt con gái có màu Nơi giọng con trai như gà mắc tóc Nơi trẻ con đi qua im như thóc Khi cố Bợ trở mình làm rụng mấy búp đa Những xóm gần những thôn xa Những miền quê của cây đa cây gạo Của luỹ tre giếng nước sân đình Của chum tương chĩnh cà vại nhút Rồi trở về trong xa xăm Rồi ủ ấm những đêm dài thiếu lửa Rồi hiện hình trong nắng trong mưa     10. Tảo mộ     Người đã khuất vẫn cưu mang người đang sống Ngôi mộ là chứng nhân Những chứng nhân mọc và rụng không bất ngờ với đất Đất hiến trao Đất lại nhận về Lặng im mới dài lâu Lặng im là màn đêm ngậm một nửa địa cầu Ngôi mộ là ngôi nhà của những linh hồn sống trong đêm Ngôi mộ còn là chiếc cầu giúp người sống đi tìm nguồn sáng Đi tìm và tiêu hết vốn liếng ánh sáng của mình Trước khi trời dục hoàng hôn đến rước Trước khi đất vội vàng trải thảm cỏ xanh   Những nấm mộ vô danh Những ngôi   mộ như khuôn viên thành phố Những phần mộ như xác thuyền lật úp Gió bão cào xô đổ sụp Rải rác bờ sông Tản mác rìa làng Mắc lưng chừng núi Lút trong cỏ dại cát vùi   Ngày tảo mộ cả làng dậy sớm Ngạt ngào xôi nếp thơm Mùi cỏ dại cay nồng Mùi hương bay ríu giọng Những chi tộc gần xa về hội ngộ Mơ hồ phấn mưa bay Vuông đất này xin bái tiến tổ tiên Vuông đất này xin hiến trao người lạ Phiến đất mịn nhấc ra từ ruộng mật Lành nguyên hình bánh chưng xanh Những ngôi mộ vô danh Xin nhận cho nén hương này nóng hổi Thanh minh rồi Bờ ruộng đã liếc nhau   áo đỏ áo xanh cào cào châu chấu Đuổi trẻ con tán loạn khắp đồng Nở rộ triền sông Hoa viếng mộ Xanh theo ngọn cỏ Lúa căng đòng Tiếng chiêng báo đáp chừng không dứt Chật cứng ngày dài Khuôn mặt hiền khô Đêm lảng vảng Nhà cao tường kín cổng Ngoài đồng xa Hương khói mỏi đường trời     Có những lối mòn mòn theo tháng năm Sương bạc trắng ánh trăng mùa lạnh   Đom đóm tóm nhom Lập loè cỏ hát Gầy rộc đêm hè Cơn gió khát Cơn gió hoang loạng choạng cổng làng Thấp thoáng bóng âm hồn phiêu lãng Mờ xanh Mờ xanh Sửa soạn lại dáng hình Trong điệp khúc của đêm qua ngày tới   tag:www.vnweblogs.com,2007-07-06:20673 2007-07-06T22:34:32+07:00

5. Những viên đá lẻ   Những năm tháng đã mịt mờ xa ngái Chạnh nhớ về là người phát cơn ho ...

hoangtrancuong THƠ 5. Những viên đá lẻ   Những năm tháng đã mịt mờ xa ngái Chạnh nhớ về là người phát cơn ho Ngày di dân gió tràn vào xóm nhỏ Thôn dưới làng trên nhà cửa tuột trần Xua nhau lên núi Bỏ lại sau lưng vườn cây lưu niên Cánh đồng lúa đang thì con gái Mẹ lận vào lưng không phải mấy con cua mà đùm hạt giống Những gói lạc gói vừng bọc lá chuối khô Bỏ lại sau lưng mồ mả cha ông Và ngôi trường có cây đa nghìn tuổi Cái chum đựng lạc giống Cái lưỡi cày chìa vôi gãy mũi Con dao   rựa trơ cùn cán cháy đen thui     Bỏ lại Cái kiềng sắt thọt chân đổ nghiêng nền bếp Bỏ lại cây chanh hoa chụm trắng hình mâm xôi nếp Bỏ lại sau lưng Những kỷ niệm đã thành làng Mẹ dẫn bầy con đi ánh mắt phẳng lì màu đất nện   Sông Lam đã lùi xa tiếng sóng mơ hồ vọng đến Mỗi năm đôi lần về viếng mộ tổ tiên Đốt nén hương thơm khấn cầu làng cũ Những chiều quê ráng nhuộm màu nước lũ Mưa xói trắng đỉnh đầu Nước chảy đứt đuôi rắn Tấm liếp cửa kết bằng cọng chuối khô con rút dần mồi lửa Gió thốc vào dáng mẹ bạt theo mưa   Treo lưng đồi một tổ chim chìa vôi Túp nhà mẹ vừa dựng tạm Mẹ hay ngồi phía đầu hồi nơi tấm tranh đã mủn   Nơi ấy trời thủng lam nham nắng chiều vàng ối Ngón tay gầy lẫn với que đan Cái sàng phải thưa Cho con còn biết đường lọc sạn Cái rá phải dày Để giữ lại dù chỉ vài mụn cám Mẹ vén vun cưng nựng nụ cười Trên gương mặt thời gian còn rác rưởi Củ khoai ri gầy như   sợi lạt Mẹ tha về nhà Chùm rễ trắng mọc vào đêm Cái rễ khoai lang thành khúc ruột mềm Chưa hề đứt Nên bầy con không ngửa tay ăn mày ngoài chợ   Nắng ho gà nên chiều tà đến tội Gió quên lượm giọt mồ hôi để da tóc mẹ mồi Nhà xóm núi đêm đêm giật mình đất lở Mẹ lặng lẽ xách đèn sang nhà hàng xóm Ngọn đèn hạt đỗ Như mầm xanh vừa trổ Phép màu gì giông gió phải kiêng khem Nhà mới dựng lên Quánh đặc bát chè xanh Chòm xóm gọi nhau Thơm lừng nước chát Đọi cà pháo chất cao có ngọn Rồi khoai lang ngọt bùi Đêm quê kiểng lành hiền Chuyện trò như ngô nổ Những khát vọng niêm phong vào trầm tích Cất giữ sơ sài trong bóng trăng non   Cả đời mẹ như toàn nuôi con mọn Tiếng ve rẽ cơn mưa đưa nắng vào hè Trên nương lúa vừa đỏ dé Mẹ rẽ đá tìm từng hỏm đất Hạt gieo vào hy vọng vàng hoe Thời gian xúm đặc luỹ tre Mía trổ cờ trắng bãi Hoa tím bạt ngàn nhung nhúc vòi đỉa đói Hút mật vàng Rút ruột đất đai Mẹ thảng thốt gom từng hom mía Giấu vào tro bếp tiếng ong bay   Trời nơi này Răm rắp một màu xanh Im lặng nắng Và im lặng gió Nỗi âu lo mọc nhanh như cỏ Mưa nắng ngặt nghèo Sông suối vẫn trong veo Sông suối vạch lối riêng tụ mình qua đám cháy Ngậm đắng nuốt cay Không vay mượn tiếng cười Mẹ dặn con những giọng cười đi mượn Sớm muộn gì cũng phải trả người ta Muối đã mặn đừng pha thêm nước mắt Mồ hôi sẽ lọc mình tinh khiết Và nụ cười trở lại sáng bờ môi   Mẹ giấu vào trong mỗi giọt mồ hôi Những mạch nguồn chìm nổi Buổi sớm dong trâu đi làm Tối đến ra vườn thăm chuối Mẹ chóng già vì con trẻ ngại trồng na Đói khát chen nhau gầy rạc lời ru Nuốt lống ngày vui có giấc mơ năm ngoái Mẹ là mặt trời sớm mai vẫn mọc Từ trong bếp nhà mình rồi mới rạng khắp sân Mẹ là trầm tích của những gian truân Đưa con đến bến bờ huyền thoại Bến bờ của những đứa con trai Không chệch hướng giữa muôn trùng cửa   ải Dẫu mưa quây khú cả nắng vàng Bến bờ của những thân con gái Biết dựng lâu đài trên mảnh đất hoang Mẹ là trầm tích của làng quê hoa trái Cất giữ mọi giấc mơ rồi có mặt trên đời Mẹ là trầm tích của bạt ngàn thương mến Xanh mát màu trời đượm ấm hương quê Đưa ngọn gió trở về xóm nhỏ Đưa cơn mưa xuống mạch giếng làng Đưa mây trắng về trời khêu lại nắng Đưa nỗi buồn ra khỏi thôn trang   Mọi con đường trên trái đất rồi cũng võ vàng Con có thể đi cùng kiệt Khi chạm phải ba - ri - e của sự kiệt cùng Con sững sờ chạm phải bóng quê hương Cái chòm nhỏ nơi con được sinh ra bây giờ đã nhoà vào tre nứa Và ánh lửa bữa con chào đời hàng xóm soi tìm hốc đất chôn rau Bây giờ đã lịm vào khung trời khác Kỷ niệm một thời có ngẩn ngơ xanh giữa tháng ngày đốm bạc Thời khắc mỡ màng Đá toát mồ hôi     6. Quặng lửa     Giặc giã đến Giằng khỏi tay con cây bút Vở học trò gió phơi trắng hàng hiên Tuổi thơ con trống như mặt bàn Những ngày mải chơi quên đến lớp (Trong ngần ơi Thôi thì đành thất hẹn Đất bỏng dưới chân rồi Anh nào dám phân vân) Những tháng năm ngốt xanh màu áo trận Bụi đỏ vùi chột cả bóng tre Rời bãi cát sông quê nơi con từng phơi mình suốt thời thơ bé Rời mái trường nửa nổi nửa chìm lún sâu trong rừng nứa Con nhập vào với lửa Giật mình súng đã tràn tay Bàng hoàng biểt tuổi thơ không về nữa Lặng lẽ đi qua những thành phố cháy Tàn tro bay đỏ quạch trước đình làng Giật mình ngẫm may mà con có mặt Để khỏi cúi đầu khi nghe chuyện ngày xưa   Bữa con xa nhà trời xối xả mưa Quanh mâm cơm chia tay cả nhà ngồi xổm Nước ngoài sân tràn vào lênh láng Mấy khuôn mặt âm thầm quây quanh chiếc nồi rang Lặng lẽ đè lên nhau Những vết đũa dọc ngang Quệt vào lòng nồi rang mẹ chưng khô nước mắm Nước mắm kho vừa khét vừa đắng Đứa em út con cứ khen ngon vội vội vàng vàng đưa lên miệng mút Mắt tròn đen len lén nhìn xuống đất Canh chừng nước mưa ập vào lôi mất cái nồi rang   Thiếu bát canh rau dền Nên tiếng cười của đàn con không bị lút Mong cho mẹ vui gắng đợi lửa tàn Mẹ lụi cụi chạy vào trong bếp Con cúi đầu nuốt vội tiếng khóc khan Cái nấc nghẹn Chỉ riêng mình mẹ thấy Con đi theo bạn theo bầy Họng súng hứng đầy khói bụi Những đứa con trai vai gồng sông núi Nhìn quầng trăng lại nhớ mảnh quê gầy Đất dọc chiến hào đỏ tươi đâu phải ruộng mới cày Sao đồng đội con cứ chăng dây cắm đầu đạn làm hàng lúa cấy Những hàng lúa - đạn - đồng không run theo gió Chỉ có khói bom bay là là như ai đang vãi tro Khi lúa lốp sợ nhỡ thì con gái Đất ruộng làng ta cũng đã mỡ màu Gió ở chiến trường chẳng ngừng lâu Hắt ngược vào mắt con cay xe nhung nhớ Đạn bắn đi rồi Vỏ đạn rỉ xanh Rải rác những mảnh đời lẫn vào sắc cỏ   Con run run vuốt xuôi đôi mắt Đồng đội con chưa kịp nhắm Bỗng chạm phải Một vệt sáng long lanh nóng hổi Nước mắt của chính mình bỏng rát trên môi Cái khoảng trống giữa hai trận đánh Thường được lấp đầy như thế mẹ ơi Bao nhiêu khoảng trống qua rồi Bao nhiêu đồng đội con nằm lại Màu lúa vàng rưng rưng Nơi nào suối sông chưa tìm đến Đồng đội con ở lại Tuổi đời mới ướm thời trai Những phần mộ quặn rừng già hoang dại Như sóng chợt ngừng Những cơn sóng gãy Không kịp về biển Cuồn cuộn rừng xanh rú đỏ thâm nghiêm Những lượn sóng ngầm thấm vào lòng đất Ngày một ngày hai Về lại quê làng Mướt mịn phù sa đắp bồi bến bãi Mượt mà đưa câu hát sang ngang   Đêm Trường Sơn nhập nhoà pháo sáng Con máy mắt liên hồi Chắc mẹ thầm nhắc gọi Xin mẹ đừng lang thang ra ngoài ngõ Đừng tựa lưng thêm vào nơi mẹ đứng chờ con Cái thân cau bây giờ nhẵn bóng Loáng trơn Những tiếng thở dài Có phải cây cau vừa trổ gai Níu mẹ lại khỏi ngã xoài xuống đất Chiến tranh đi qua bàn tay lật Hất vào mắt mẹ Bóng tàn nhang Con ruổi rong dọc những đại ngàn Vách đá rừng Lào hao hao dáng mẹ Đá mồ côi Đá cũng mồ côi như lũ trẻ Nên gió mênh mang thổi lộng tháng ngày   Đất nước mình đắng cay Con xa nhà mẹ già thêm nhiều lắm Cái sạp nứa gãy nan Mẹ lui hui ngồi dặm Sờ lên dấu chân con nhảy nhót ngày nào Mẹ cứ vuốt ngón tay khô gầy lên vết chân con ngày ấy Lên cái dát giường để dằm xóc vào tay Những tháng năm tươi nguyên màu máu chảy Thổi suốt đời con ngọn gió trong lành Như vỉa quặng ẩn mình dưới đất Chút vốn liếng dụm dành Trầm tích của trái tim Cho con biết cười biết khóc Biết yêu người mình yêu như chính yêu mình Biết bạn bè không có nhiều lắm đâu dẫu mặt đất ngày càng đông chật Những gì đã có Cố đừng để mất   Biết sự thật không hồn nhiên như cỏ Cỏ bây giờ dần đã hiếm hoi Ghét thì cho chơi Thương thì cho roi Lời thương mến lại nằm trong đá tảng Đá tảng cô đơn Giọt lệ vụng về     7. Mưa ốc đảo     Cờ đỏ ngợp bờ đê Pháo hoa rạn trời ngày chiến thắng Xốn xang Người lính trở về Ngật ngưỡng con búp bê ngồi trên khung xe đạp Như đàn lạc đà trườn qua sa mạc Những mặt nhìn   hốc hác Lũ lượt bíu vai nhau Hàng một Tôi cùng đồng đội chia phôi Nơm nớp nỗi lo Mẹ có còn đợi con đầu ngõ   Có người lính mãn thời trai trẻ Người yêu Giờ đã lấy chồng Con búp bê mở mắt tròn xoe Suốt ngày khóc trên tay con của người yêu cũ Khung xe đạp rúc vào gầm tủ Bạn tôi ngồi đẽo cày Ngửa mặt canh mưa Tôi ngỡ chẳng có chi để mà chia lửa Đánh giặc tan Lính tản Loãng chiều   ở mặt trận về Không thể ngờ em còn đứng đợi Tóc em xanh như trời Tôi ngơ ngác đi qua Em là cội nguồn của những đam mê Tôi đăm đắm suốt đời Đâu chỉ thời tóc xanh mắt sáng Cả lúc chiều về nắng cạn Vẫn ngỡ ngàng khi ta có nhau   Ước một ngày Đưa em về làng ta được mùa cau Cau sáu bổ ba Mẹ   ngồi têm trầu thâu đêm suốt sáng Mắt thoáng bình yên Mái tóc bạc trắng sang phương trời khác Em là cơn mưa tôi ngóng chờ mùa khô khát Nhức nhối ước vọng chưa thành Như trời xanh cuối ngày lại trôi vào đêm thẳm   Em là trầm tích dưới lớp lớp tháng năm Lặng lẽ Lắng vào đời con chúng mình dáng hình của mẹ